Membrany - przegląd technologii stosowanych w ubraniach technicznych

Moda na jeżdżenie rowerem od lat zyskuje na popularności. Cyklistów jest coraz więcej, zwłaszcza w dużych miastach. Na szczęście decydenci dostrzegają zmiany i starają się dostosować infrastrukturę miejską do potrzeb rowerzystów. Dzięki temu jeśli tylko mamy chęć możemy bezpiecznie poruszać się na rowerze przez cały rok. Niestety Polska nie leży nad południowymi morzami i rowerowanie w miesiącach jesienno-zimowych wymaga pewnego samozaparcia. Jeśli nie zamierzamy odstawiać roweru do piwnicy na pół roku, musimy przygotować się na spotkanie z deszczem i mrozem.

Jeśli odpowiednio się ubierzemy jazda rowerem w wymagających warunkach pogodowych może być przyjemna. Przede wszystkim musimy chronić się przed wodą, po drugie nie powinniśmy przemarznąć i dobrze by było żebyśmy się nie przepocili. Producenci ubrań spieszą nam z pomocą oferując kurtki i softshelle wyposażone w oddychające i wodoodporne membrany. Wybór ciuchów jest ogromny, rozpiętość cenowa także. Dlatego postanowiliśmy przygotować omówienie najpopularniejszych technologii używanych w rowerowej odzieżówce. Po teoretycznych wyjaśnieniach podamy linki do przykładowych modeli kurtek, bluz czy spodni.

Jak to działa?

Niełatwo jest zaprojektować ubranie, które będzie izolować nas od deszczu i zimna, a jednocześnie pozwoli skórze oddychać podczas wysiłku. Aby materiał przepuszczał na zewnątrz pot i równocześnie nie pozwalał wodzie przeniknąć do wewnątrz, ciuch musi być wyposażony w membranę. Membrany stosowane w odzieży technicznej (rowerowej, turystycznej itp.) działają dzięki wykorzystaniu różnych zjawisk fizycznych i chemicznych, mają różną wydajność, trwałość i cenę.

Istnieją dwa podstawowe parametry określające zaawansowanie technologiczne kurtek i spodni membranowych, są to wodoodporność i oddychalność. Wodoodporność rozumiemy intuicyjnie, jest to zdolność materiału do blokowania przepływu wody z zewnątrz, w stronę naszej bielizny. Standardową jednostką pomiarową jest maksymalna wysokość słupa wody (w mm) naciskającego na centymetr kwadratowy danego materiału, przy której to wysokości membrana materiału blokuje przeciekanie. Wartości z jakimi możemy się spotkać w obecnie produkowanych kurtkach zawierają się pomiędzy 2000 mm/cm2, a około 50000 mm/cm2.

Oddychalność materiału to termin bardziej marketingowy niż naukowy. Nieliczne membrany mają faktyczną zdolność przepuszczania powietrza pomiędzy naszym ciałem i światem zewnętrznym, w którąkolwiek stronę. Jedynie najdroższe technologie pozwalają połączyć wiatroprzepuszczalność w kilkuprocentowym wymiarze z sensowną wodoodpornością. Jedna z udanych implementacji występuje w membranie o nazwie Event. Większość producentów rozumie oddychalność jako zdolność przepuszczania pary wodnej powstającej pod kurtką podczas wysiłku, na zewnątrz. Ich materiały realnie nie zapewniają przepływu powietrza. Pomiarów paroprzepuszczalności można dokonywać na wiele sposobów, w związku z czym funkcjonuje kilka skal, ale najbardziej znane to RET i g/m2/24h.

Różne jednostki pomiarowe stosowane przez producentów wynikają z tego, że ich membrany pracują dzięki odmiennym zjawiskom fizykochemicznym. Membrany o podstawowych parametrach powstają poprzez podklejenie do wytrzymałego materiału zewnętrznego warstwy spienionego poliuretanu. Czasami warstw jest kilka. Poliuretan ma porowatą strukturę, przez którą mogą przedostawać się na zewnątrz małe molekuły pary wodnej czyli potu, ale większe krople deszczu nie przenikną do środka. Należy wspomnieć, że poliuretan jest umiarkowanie rozciągliwy i często bywa łączony z elastycznymi tkaninami, co daje w efekcie miękkie i równocześnie trochę wodoodporne ubrania.

Różne nazwy - jedna technologia


Wiele firm odzieżowych ma własne nazwy handlowe na membrany poliuretanowe, ponadto istnieją mniej i bardziej oddychające wersje tej samej technologii. Dla przykładu Rogelli stosuje w swoich bluzach i kurtkach membranę nazywaną Dynatech.

W zależności od grubości powłoki poliuretanowej materiał zwany Dynatech R-star ma całkiem podstawowe parametry 1000 na 1000 oddychalności i wodoodporności. Kolejne wersje toD ynatech Duostar (2000,2000) , Dynatech Tristar (3000,3000) i Dynatech Pentastar (5000,5000)

Warto zwracać uwagę czy dany element garderoby jest w całości wykonany z jednego rodzaju materiału. Przykład popularnej bluzy Rogelli Pesaro pokazuje, że w odzieży rowerowej czasami występuje kombinacja wiatroszczelnego przodu i wysoce oddychalnych pleców z materiału bezmembranowego. Specyficzną odmianę materiału z membraną poliuretanową można spotkać w topowym modelu bluzy rowerowej Author Winterjet. Zastosowana tu tkanina NoWind to produkt znanego włoskiego koncernu Pontetorto. Celem Authora było przede wszystkim uzyskanie wysokiej odporności na wiatr i oddychalności, przy minimalnej wodoodporności. Dzięki takiemu rozłożeniu akcentów bluza dobrze nadaje się do uprawiania intensywnego wysiłku w wietrzne i wilgotne jesienne dni.

Pontetorto to europejski konkurent amerykańskiego Malden Mills. Nie wszyscy wiedzą, że firma zza oceanu wynalazła i wprowadziła na rynek tkaninę Polartec, a obecnie produkuje szerokie spektrum materiałów membranowych
.

GORE Bike Wear

Gdy mowa o amerykańskich kompaniach odzieżowych czas wspomnieć o firmie Gore. Prawdopodobnie każdy, kto rozważał zakup kurtki sportowej słyszał o membranie Gore-Tex. To dzięki Gore powstał cały rynek odzieży outdoorowej wart dziś miliardy dolarów. Pomimo coraz ostrzejszej konkurencji firma z Delaware wciąż jest liderem branży. Kilka lat temu Gore postanowiło zainwestować w segment rowerowy i tak powstała seria ekskluzywnych kurtek z najwyższej klasy membranami: Gore-Tex Paclite, Winstopper i Active.

Każda z wyżej przedstawionych kurtek się różni, ale mają jedną wspólną cechę, są wyposażone w membranę z rozciąganego Politetrafluoroetylenu (ePTFE), czyli Teflonu. W pewnym skrócie, membrana powstaje poprzez gwałtowne rozciąganie bardzo cienkiej nici teflonowej, dzięki czemu tworzą się w niej miliardy mikroporów. Owe mikropory przepuszczają malutkie molekuły pary wodnej, ale zatrzymują krople wody.

Membrana w pewnym stopniu determinuje właściwości materiału do którego jest przytwierdzana, ale co najmniej równie ważne jest jaki materiał zewnętrzny zastosowano w danym ciuchu. Dla przykładu stosunkowo nowa rodzina tkanin od Gore z serii Active, w założeniach ma obejmować odzież wierzchnią, w której nacisk położono na lekkość całego ubioru i oddychalność. Gore dało projektantom z firm zewnętrznych ścisłe wytyczne, cała kurtka nie może ważyć więcej niż 400 g, nie może mieć zbyt dużej ilości zamków i wreszcie materiały zewnętrzne, do których podkleja się membranę nie mogą przekroczyć ściśle określonej gęstości splotu i grubości nici. Dzięki takim obostrzeniom kurtki z Gore-Tex Active to jedne z najlepszych modeli do szybkiej jazdy rowerem w mocno deszczową pogodę, zarówno na szosie jak i w terenie
.

Należy pamiętać, że Gore Tex Active nie oddycha w sensie ścisłym, czyli w ogóle nie przepuszcza powietrza. Zasada działania opiera się na dyfuzji, pot skrapla się na wewnętrznej stronie kurtki i jest przez membranę wydajnie transportowany na zewnątrz.

Kolejna z wymienionych kurtek skonstruowana jest w oparciu o membranę Windstopper, w najnowszej odmianie Active. Windstopper czyli w przybliżonym tłumaczeniu "zatrzymywacz wiatru" nie jest klasyczną kurtką przeciwdeszczową tylko membranowym Softshellem.


Softshell

Technologia odzieży outdoorowej rozwinęła się w ostatnich latach i dziś pierwotna idea Softshella czyli "miękkiej warstwy" nieco się rozwodniła w marketingowych komunałach. Około 15 lat temu rewolucja softshellowa na rynku ubrań do aktywności turystycznej wymierzona była właśnie w firmę Gore. Chodziło o to, że zdecydowana większość ludzi nie potrzebuje podczas jakiejkolwiek aktywności sportowych, ciężkich, workowatych kurtek z Gore-Texu dla himalaistów.

Klienci potrzebowali za to lekkich, ciepłych i wiatroodpornych bluz, które można założyć gdy wyjdzie się z wyższe partie gór i nagle zaczyna wiać, ewentualnie lekko pokapie deszczyk. Softshell miał być pierwotnie połączeniem klasycznej wiatrówki i klasycznego polaru w jedną uniwersalną bluzę. Należy wspomnieć, że wedle założeń Softshelle nie miały mieć membran ponieważ nie zakładały ochrony przed deszczem, a priorytetem była jak najwyższa oddychalność. Popularność nowego typu odzieży była na tyle duża, że Gore postanowiło stworzyć własną propozycję Softshella i powołało submarkę Windstopper. Tak powstała kategoria Softshelli membranowych, które były czymś pomiędzy ciepłymi bluzami, a kurtami przeciwdeszczowymi. Okazało się, że taki typ ubioru idealnie sprawdza się w kolarstwie.

Każdy fan rowerów zna te wiosenne i jesienne poranki gdy na dworze jest wilgotno, ewentualnie lekko mży, temperatura nie przekracza 5 stopni i wiatr raz po raz przeszywa lodowatymi podmuchami. Jeśli ubierzemy typową kurtkę po 10 minutach jazdy rowerem będziemy spływać potem. Jeśli nie ubierzemy kurtki tylko liczne swetry, jesienne podmuchy będą nas przechładzać, aż do zimnych potów i gęsiej skórki.

W takich warunkach Windstopper okazuje się skutecznym ratunkiem. Po pierwsze jest prawie całkowicie wiatroodporny, po drugie grzeje, ale nie na tyle, żeby było zbyt gorąco, a po trzecie pozwala odparować potowi, tak że jest nam ciepło i sucho. Windstopper jest tak dobry, że bardzo wiele firm szyje z niego czapki i rękawiczki kolarskie.

Gore-Tex przez wiele lat był liderem segmentu odzieży membranowej, żaden produkt nie dorównywał mu parametrami technicznymi. Dopiero w ostatniej dekadzie pojawiły się materiały, które mogły zaoferować podobne lub minimalnie lepsze właściwości. Główny konkurent - laminat o nazwie Event z powodzeniem stosowany jest w kurtkach rowerowych przez szkocką firmę Endura.


Dla pełnego obrazu trzeba wspomnieć, że Event ma lepszą oddychalność od wszystkich odmian Gore-Texu (za wyjątkiem serii Pro), ponieważ jego teflonowa membrana nie jest dodatkowo pokryta warstwą poliuretanu. Niestety Event jest przez to delikatniejszy mechanicznie.

Pod koniec zeszłego sezonu (2015) Endura zapowiedziała wprowadzenie na rynek rodziny supernowoczesnych membran o parametrach wielokrotnie lepszych od Gore-Texu. Po długich oczekiwaniach w tym roku szerzej dostępna stała się kurtka Endura MT500 II oparta na membranie ExoShell 60. Warto przytoczyć imponujące parametry nowej technologii, wodoodporność to 18000, a oddychalność 64000. Pozostałe kurtki Endury, bardzo popularne wśród fanów MTB, korzystają z membran poliuretanowych o parametrach 10000 na 10000 i cechują się dobrym stosunkiem jakości do ceny.

Co wybrać dla siebie z tak szerokiej oferty?

Poniższy przegląd odzieży membranowej dla rowerzystów mógłby być wielokrotnie dłuższy, ale prawdopodobnie nie pomogłoby to w wyborze kurtki mniej doświadczonym fanom dwóch kółek. Jeśli nie testowałeś jeszcze technicznych ubrań i nie wiesz jak te wszystkie cyferki odnoszą się do twoich potrzeb możesz kierować się poniższymi, ogólnymi wskazówkami.

Kurtka prawdziwie wodoodporna potrzebna jest stosunkowo rzadko w ciągu roku. Jeśli zamierzasz używać jej sporadycznie, bo nie lubisz jeździć w deszczu, wystarczy ci awaryjna, wodoodporna wiatrówka z ortalionu.

Jeśli jednak deszcz Cię nie przeraża i w miarę regularnie jeździsz rowerem od wiosny do jesieni, ale rekreacyjnie, możesz wybrać któreś z okryć o parametrach do 5000 wodoodporności i oddychalności. Taka odzież zapewnia podstawowy komfort podczas spokojnej jazdy i wytrzyma średnio intensywny opad trwający do mniej więcej godziny. Jeśli pada falami i z małą częstotliwością, jest szansa, że będziemy susi nawet przez kilka godzin. Większość kurtek o parametrach do około 5000 jest uszyta z lekko grzejących i elastycznych tkanin. Dzięki temu nadają się na jesienne temperatury w okolicach 5 - 10 stopni, jako wierzchnia warstwa ubierana na ciepłą bieliznę funkcyjną. Przedział cenowy nie powinien przekraczać 250 zł.

Nieco bardziej zapaleni cykliści, którzy lubią szybką jazdę nawet w zimne i wietrzne dni i nie chcą chować się przed deszczem, powinni szukać kurtek o parametrach minimum 10000 wodoodporności i oddychalności. Wedle norm amerykańskich powyższe wartości dają producentom prawo do reklamowania swoich wyrobów właśnie jako wodoodpornych (waterproof). Ceny odzieży o takich parametrach wahają się między ok. 400 a 800 zł. Tak duża rozpiętość wynika ze stosowania materiałów o różnych wykończeniach, skomplikowania krojów, podklejania wszystkich szwów, zastosowanych zamków itd.

Najdroższa półka cenowa to odzież dla sportowców i zamożnych amatorów. Za niemałe pieniądze dostajemy najlepsze technologie, ekskluzywne materiały często stosowane w sportach wysokogórskich i skomplikowane kroje, które powodują, że ubranie leży jak druga skóra.

Powrót do kategorii

4.7 /5
95% klientów poleca ten sklep
19 511 opinii od 2009 roku