Przerzutka przednia - jaką wybrać? Top Swing, Down Swing i Side Swing

Przerzutka przednia SLX FD-M7020Przerzutka przednia SLX FD-M7020 Przerzutka przednia to element układu napędowego roweru odpowiedzialny za zmianę położenia łańcucha na zębatkach mechanizmu korbowego. Budowa przerzutki jest stosunkowo prosta, składa się ona z prowadnicy łańcucha popularnie zwanej wózkiem i z pantografu umożliwiającego ruch wózka nad zębatkami mechanizmu korbowego. Zakres ruchu prowadnicy łańcucha regulowany jest poprzez odpowiednie dokręcenie dwóch śrub umieszczonych koło pantografu.


Przerzutka przednia zazwyczaj montowana jest do rury podsiodłowej roweru za pomocą obejmy. W nowszych modelach ram (najczęściej karbonowych) przekrój rur nie jest już okrągły i przednia przerzutka może być zainstalowana tylko jeśli producent ramy zaprojektował odpowiedni hak. Istnieje też standard Shimano E-tube, w którym przerzutka umiejscowiona jest na metalowej płytce. Płytkę przytwierdza się do ramy roweru łożyskiem zewnętrznym mechanizmu korbowego. To rozwiązanie stosowane jest najczęściej w rowerach z amortyzacją tylnego koła. Obejmy przerzutki przedniej występują w 3 rozmiarach. Klasyczne ramy stalowe mają rury podsiodłowe o małej średnicy i zazwyczaj wymagają użycia obejmy w rozmiarze 28.6 mm. Nowsze ramy aluminiowe najczęściej mają średnicę 31.8 lub 34.9 mm. Shimano w tej chwili nie oferuje obejmy o najmniejszej średnicy, ale do rozmiaru 31.8 mm dodawana jest redukcja.

Sterowanie przerzutką przednią tradycyjnie odbywa się za pomocą manetki instalowanej na kierownicy. Manetka połączona jest z przerzutką linką stalową. Od lat 80 dzięki popularyzacji rozwiązania firmy Shimano (S.I.S. - Shimano Index System) manetki pracują skokowo i zwalniają lub naciągają linkę o określoną wartość, co powoduje przesunięcie i ustawienie wózka przerzutki dokładnie nad zębatkami mechanizmu korbowego. Niedawno pojawiły się na rynku przerzutki elektryczne. W rozwiązaniu Shimano (Di2) przerzutka ma wbudowany silniczek i jest podłączona specjalnym kablem (E-Tube) ze sterownikiem systemu. Do sterownika podłączone są również manetki i bateria zasilająca cały układ. Zmiana biegów odbywa się za pomocą manetek, które są realnie elektronicznymi przełącznikami.


Ciąg linek

Producenci rowerów w różnych modelach ram stosują odmienne warianty prowadzenia linek przerzutkowych i hamulcowych. Obecnie najczęściej spotykane rozwiązanie to dolne prowadzenie, w którym linka przerzutki przedniej biegnie od kierownicy roweru pod dolną rurą ramy (lub wewnątrz niej), następnie przechodzi pod mufą suportu i skręca w górę wzdłuż rury podsiodłowej. Powyższa konstrukcja ramy roweru wymaga zastosowania przerzutki przedniej typu Bottom Pull. W rowerach przełajowych i crossowych linka przerzutki przedniej często prowadzona jest po górnej rurze ramy, a następnie opada wzdłuż rury podsiodłowej. Takie rozwiązanie wymaga zastosowania przerzutki przedniej typu Top Pull. Kwestię prowadzenia linek w ramie można pominąć wybierając przerzutkę przednią Dual Pull, która akceptuje górny i dolny ciąg linki. Top Swing, Down Swing i Side Swing

Istnieją dwa typy przerzutek przednich różniące się wzajemnym rozmieszczeniem elementów. W zależności od tego czy wózek przedniej przerzutki znajduje się powyżej obejmy (lub innego mocowania do ramy roweru), czy poniżej mówimy o przerzutce typu Top Swing lub Down Swing. Odmiana Top Swing jest historycznie młodsza i została wprowadzona aby zwiększyć ilość wolnego miejsca dla tylnego koła, w rowerach z pełną amortyzacją. Przerzutki tego rodzaju pracują nieco lżej niż tradycyjne, ale w początkowych latach produkcji pojawiały się doniesienia o ich mniejszej trwałości. Obecnie problem został wyeliminowany. Przerzutki przednie Down Swing są popularniejsze i bardzo solidne, ich jedynym mankamentem może być konieczność używania nieco większej siły przy zmianie przełożenia, w stosunku do Top Swingów.

Niektórzy sądzą, że przednia przerzutka jest już anachronizmem, zwłaszcza w rowerach z pełnym zawieszeniem, do zjazdów w trudniejszym terenie. Faktycznie w zastosowaniach Enduro i podobnych gdzie zjazdy są nieco ważniejsze niż podjazdy, można zrezygnować z rzadziej używanego osprzętu. Niestety napędy oparte wyłącznie o tylną przerzutkę mają wciąż za mały zakres przełożeń dla zawodników XC i maratończyków. Shimano, w przeciwieństwie do Srama, dalej rozwija koncepcję mechanicznej przerzutki przedniej i w 2014 roku zaprezentowało nowe modele oparte o technologię Side Swing. W wolnym tłumaczeniu Side Swing oznacza boczny wahacz. Shimano wymyśliło, ze dla dalszego zwiększenia prześwitu między przerzutką, a oponą mechanizm sprężyny i pantograf będą pracować w osi pionowej, zamiast poziomej. Taka zmiana wymusiła też nowy sposób prowadzenia linki przerzutki, teraz powinna ona wychodzić z ramy nie od dołu, ani od góry, ale bokiem (Front Pull). Największa zaleta Side Swinga to oprócz prześwitu, zwiększona trwałość mechanizmu i mniejsza siła potrzebna do zmiany biegów.

Pojemność przerzutki


Pojemność przerzutki jest to różnica pomiędzy największą i najmniejszą zębatką mechanizmu korbowego (przerzutka przednia), albo kasety (przerzutka tylna), jaką jest w stanie obsłużyć konkretna przerzutka. Pojemność podawana jest za pomocą liczby T (tooth – po ang. zęby). Jeśli nie znamy parametrów posiadanych przerzutek, dokładne dane na temat pojemności wszystkich modeli Shimano można znaleźć w sieci pod poniższym adresem: http://productinfo.shimano.com/#/spec/1.4 Jeśli zamierzamy dokonywać zmian w konfiguracji napędu w rowerze należy zawsze sprawdzić, jaka jest pojemność przerzutek w stosunku do zestopniowania kasety i mechanizmu korbowego. Niedostosowanie się do wytycznych producenta może skutkować niemożliwością wyregulowania napędu. Przykładowo, jeżeli w rowerze zamontowana jest korba dwurzędowa szosowa z mniejszą koronką 34-zębową (34T) i większą 50-zębową (50T), należy zastosować przerzutkę przednią, która ma pojemność co najmniej 16T (50 - 34 = 16).

Linia łańcucha – jest to odległość łańcucha od wzdłużnej osi symetrii roweru mierzona na przednich i tylnych zębatkach napędu. Aby zmierzyć linię łańcucha z przodu należy ustawić łańcuch na środkowej koronce mechanizmu korbowego 3 rzędowego, lub pomiędzy koronkami mechanizmu 2 rzędowego. Z tyłu łańcuch powinien znajdować się w środkowym położeniu na kasecie o nieparzystej liczbie koronek, lub w wirtualnym punkcie pomiędzy środkowymi koronkami parzystej kasety. Oś symetrii roweru biegnie przez środek osi suportu i odległość pomiędzy tym punktem, a środkiem łańcucha ustawionego w powyżej opisany sposób wyznacza przednią linię łańcucha. Z tyłu wyznaczenie osi symetrii roweru jest nieco trudniejsze. Najłatwiej zacząć od zmierzenia szerokości wewnętrznej pomiędzy widełkami tylnymi roweru w miejscu mocowania piasty. Następnie należy zmierzyć odległość od środka kasety do jej końca i malutką odległość między końcem kasety a wewnętrzną częścią tylnych widełek roweru. Gdy zsumujemy te dwie wartości możemy wynik odjąć od pierwszego pomiaru czyli całej szerokości pomiędzy widełkami. Rezultat to tylna linia łańcucha. W teorii linia łańcucha na korbie i kasecie powinna być taka sama, ale w praktyce występują pewne przesunięcia.


Zobacz też:

Manetki Shimano

Oferta przerzutek przednich

Powrót do kategorii

4.7 /5
95% klientów poleca ten sklep
19 511 opinii od 2009 roku