Rodzaje korb rowerowych – poradnik

Data aktualizacji: 28-01-2021

Korba rowerowa to swego rodzaju serce każdego roweru. Podobnie jak u istot żywych organ pompuje krew, w której zawarte są niezbędne do życia pierwiastki, tak komponent w rowerze przenosi energię konieczną do jazdy z mięśni na tylne koło. To dzięki tej części poprzez pedałowanie wprawiamy jednoślad w ruch, mogąc regulować prędkość poruszania się. Swój początek miała już w 1869 roku i od tego czasu zasada jej działania pozostała taka sama.

Korba rowerowa.Mechanizm korbowy to serce każdego roweru.

Obecnie na rynku dostępnych jest wiele rodzajów korb. Choć teoretycznie wszystkie działają na tej samej zasadzie, to jednak dzielą je istotne różnice, które sprawiają, że poszczególne modele lepiej sprawdzą się przy MTB, a inne przy jeździe szosowej. Wybierając mechanizm korbowy do roweru, trzeba zwrócić uwagę na kilka aspektów, które determinują jego przydatność w naszym jednośladzie. Warto poświęcić trochę czasu i zapoznać się z zasadą działania i budową korby, żeby nabyć produkt, który w pełni nas usatysfakcjonuje i da nam świadomość, że ciężko zarobione pieniądze zostały dobrze wydane.

Korby rowerowe i ich budowa

Mechanizmy korbowe wbrew pozorom mają dość prostą konstrukcję i składają się z trzech komponentów, które ściśle ze sobą współpracują. Pierwszymi są ramiona, wykonane ze stali, aluminium lub włókna węglowego. Z reguły ich długość mieści się w zakresie od 165 mm do 180 mm, jednak najczęściej stosuje się długości 170 mm, 172,5 mm oraz 175 mm. Zazwyczaj dostosowuje się je do wzrostu rowerzysty i np. przy wysokości 190 cm warto wybrać ramię 175 mm. Do nich mocowane są pedały pozwalające nam przekazywać siłę generowaną przez mięśnie nóg do napędu. Jedno z ramion połączone jest z tzw. pająkiem, do którego montuje się koronki.

Kolejnym komponentem są produkowane ze stali lub aluminium zębatki. To koła zębate podobne do tych, stosowanych w kasetach. Każda korba w rowerze ma od jednego do trzech blatów, a za ich obsługę odpowiedzialna jest przednia przerzutka. Charakteryzują się różną wielkością, która wyrażana jest w ilości zębów oznaczanej jako Z lub T.

Różnice pomiędzy wielkością poszczególnych zębatek w jednym mechanizmie określa się jako stopniowanie i zapisuje w następujący sposób: dla kasety dwurzędowej z większą tarczą liczącą 50 zębów i mniejszą z 34 zębami stopniowanie wynosi 50-34T. Nic trudnego, prawda?

Trzeci i najbardziej skomplikowany element to oś suportu łącząca oba ramiona z korbą. Mocowana jest wewnątrz ramy, w miejscu nazywanym mufą suportu. To komponent pozwalający między innymi na równoczesne pedałowanie obiema nogami.

Jak widać budowa mechanizmu korbowego, wcale nie jest tak złożona, jak mogłoby się to wydawać. Między poszczególnymi konstrukcjami są jednak istotne różnice, które w znaczny sposób wpływają na ich użytkowanie. Poza liczbą tarcz, ich wielkością oraz różnorodnością materiałów z jakich zostały wytworzone komponenty, bardzo ważne są także standardy mocowania osi.

Blat w warsztacie na którym leżą korba i narzędziaBudowa mechanizmu korbowego wcale nie jest skomplikowana.

Korba w rowerze i rodzaje mocowania osi

Korbowód rowerowy może współpracować z różnego rodzaju osiami. Całkowicie różnią się one między sobą budową, a dzieli się je ze względu na sposób mocowania poszczególnych elementów mechanizmu.

Pierwszą i najstarszą z metod jest tak zwany klin. Działa ona na zasadzie blokowania osi metalowym bolcem. To bardzo prosta konstrukcja, która właściwie dawno wyszła już z użytku. Czasem można ją jeszcze spotkać w rowerach miejskich, jednak ze względu na małą stabilność nie jest to system polecany.

Kolejnym wariantem jest popularne, bardzo często spotykane szczególnie w tańszych rowerach mocowanie, które bywa określane jako korba na kwadrat. Działa ono na bardzo prostej zasadzie – na bolec w kształcie kwadratu nakłada się ramię korby z pasującym do niego otworem. Po dokręceniu całości śrubą system jest gotowy do użycia. Jeżeli jeździsz tylko rekreacyjnie i nie przewidujesz częstych konserwacji roweru, to ten mechanizm może Ci wystarczyć. Jest mocny i nie wymaga specjalnej pielęgnacji, ponieważ raczej nie ulega zniszczeniu w wyniku zużycia. To mocowanie uniwersalne, dostosowane do jednośladów każdego typu.

Jeszcze nowszym i bardzo często spotykanym obecnie rozwiązaniem jest tak zwany wielowypust. Jak sama nazwa wskazuje, oś w tym wariancie posiada specjalne wypustki. Trzeba jednak uważać, ponieważ systemy poszczególnych producentów różnią się między sobą i mogą nie być kompatybilne. Za przykłady posłużyć mogą systemy ISIS, zaprojektowany przez amerykańskiego producenta SRAM lub popularny Octalink autorstwa Shimano. Pierwszy z nich jest uniwersalny i często spotykany w produktach innych marek takich jak Dartmoor, Accent, Truvativ i innych, z kolei w przypadku tego drugiego mamy do czynienia z dwoma wersjami – starszą V1 oraz nowszą V2. One również nie współpracują ze sobą nawzajem. Jeżeli zależy Ci na większej wydajności i lepszym przenoszeniu siły pedałowania niż w przypadku mocowania na kwadrat, a także najwyższej wytrzymałości na obciążenia to wielowypust będzie dla Ciebie odpowiednim wyborem. Przemyśl jednak dobrze zakup, zanim zdecydujesz się na konkretny system.

Korba rowerowa od ShimanoOctalink to autorski system marki Shimano.

Najbardziej zaawansowanymi, stosowanymi w droższych rowerach rozwiązaniami są mechanizmy ze zintegrowaną osią. To konstrukcje charakteryzujące się dużą sztywnością i świetną wydajnością. Należy jednak pamiętać, że każdy producent ma inny system, a rozwiązania poszczególnych marek nie są ze sobą kompatybilne. Ten wariant jest również słabo uszczelniony, przez co cechuje się krótkim czasem eksploatacji. Jeżeli jesteś sportowcem i planujesz uprawiać kolarstwo zawodowo lub po prostu zależy Ci na jak najlepszych wynikach, to takie rozwiązanie będzie dla Ciebie odpowiednie. Musisz jednak liczyć się z kosztami. Do dyspozycji są następujące systemy:

  • Shimano - Hollowtech I i II oraz 2 piece crankset;
  • Campagnolo – Ultra Torque i Power Torque;
  • FSA – MegaExo;
  • Truvativ – GXP i Howitzer;
  • Race Face – X-Type.

Rodzaje korb rowerowych - jaką wybrać?

Wybierając korbę rowerową, należy kierować się przede wszystkim typem jednośladu, jaki posiadamy. Tylko wtedy mechanizm spełni nasze oczekiwania i zapewni nam pracę odpowiednią do terenu, po którym najczęściej się poruszamy.

Posiadacze roweru MTB, zależnie od używanej przez nich kasety do wyboru mają mechanizmy z jedną, dwiema lub trzema tarczami. Potrójny wariant był niegdyś standardem i nadal bywa chętnie stosowany, zazwyczaj jednak w tańszych modelach. W droższych i bardziej zaawansowanych jednośladach, w korbie są tylko dwa lub jeden blat, natomiast liczba rzędów w kasecie usytuowanej w tylnej części roweru sięga nawet dwunastu, czego przykładem są niektóre modele kaset marki SRAM. Korba rowerowa jednorzędowa sprawia, że kontrolowanie napędu jest znacznie wygodniejsze, ponieważ do obsługi pozostaje nam tylko jedna manetka. Dobrze wpływa to również na pracę łańcucha. Jeśli chodzi o zakres przełożeń, to przy trzech rzędach powinien on wynosić pomiędzy 44-32-22 T a 40-30-22 T, w wypadku dwóch blatów około 36-22 T, z kolei przy jednym tarcza może liczyć 32 lub 36 T.

W rowerach szosowych, przełajowych i gravelach standardem są mechanizmy z dwoma zębatkami. Daje to zakres przełożeń wystarczający do szybkiej i płynnej jazdy po asfalcie i drogach szutrowych. W niektórych modelach można jeszcze spotkać trzy koronki, nie jest to jednak aprobowane przez kolarzy. Tym, co odróżnia mechanizmy korbowe w tych wariantach od stosowanych w MTB, jest większa liczba zębów w koronkach. Wybierając korbowód tego typu, powinniśmy więc celować w taki, który będzie posiadał stopniowanie w zakresie 50-34T, a dla zawodowych kolarzy nawet 55-42T, lub zbliżonych. Pozwoli nam to rozwijać naprawdę duże prędkości.

Rowery trekkingowe zazwyczaj wyposażone są w korby trzyrzędowe. To jednoślady turystyczne, przeznaczone do rekreacyjnej jazdy, więc takie rozwiązanie zdecydowanie jest wystarczające. Zakres przełożeń, na jaki możemy się zdecydować, powinien oscylować wokół najpopularniejszego wariantu, czyli 48-36-26T.

Dla posiadaczy rowerów miejskich wybór może być dość prosty. Standardem są mechanizmy z jednym blatem współpracujące z kilkubiegową piastą. Można spotkać też modele, w których korby wyposażone są w trzy zębatki, ale tak naprawdę przy poruszaniu się po mieście nie jest to potrzebne i bardzo rzadko stosuje się tego typu rozwiązanie.

Korba rowerowa z naklejkami zwierzątW niektórych rowerach do płynnej jazdy wystarczy jedna tarcza korby.

Jaka korba do roweru – podsumowanie

Wybierając korbę, musimy pamiętać o kilku ważnych aspektach, które determinują jej funkcjonowanie w używanym przez nas jednośladzie. Trzeba zwrócić uwagę na rodzaj mocowania osi, a także długość ramion, którą najlepiej dostosować do naszego wzrostu. Bardzo istotne są również liczba tarcz i oferowany przez nie zakres przełożeń. Warto także przyjrzeć się materiałom, z jakich wykonane są poszczególne komponenty. W kolarstwie szosowym niezwykle użyteczny jest ultralekki karbon, natomiast w MTB chętnie stosuje się wytrzymałe aluminium, najlepiej obrabiane metodą CNC. Korba musi dobrze współpracować z kasetą i przerzutkami, więc przy jej zakupie trzeba także pamiętać o pozostałych elementach układu napędowego.