Il Lombardia – finisz sezonu kolarskiego w Europie

Wyścig biegnący wokół Bergamo i jeziora Como, czyli Giro di Lombardia to zamknięcie europejskiego sezonu kolarskiego. Ostatni z pięciu wielkich monumentów słynie z długich podjazdów oraz technicznych zjazdów, dając pole do popisu góralom.  Kto w tym roku mistrzowsko pokona Madonna del Ghisallo, Colma di Sormano i San Fermo della Battaglia?

Historia wyścigu Il Lombarida

Il Lombardia jest jednym z najstarszych, a zarazem najbardziej prestiżowych wyścigów jednodniowych w kolarstwie szosowym. Określany jest mianem piątego z monumentów kolarskich, tuż obok Mediolan – San Remo, Ronde van Vlaanderen, Paryż – Roubaix i Liège–Bastogne–Liège. W porównaniu do pozostałych imprez wyróżnia się wieloma przewyższeniami. To także jedyny z monumentów, który został stworzony dla lekkich górali.

Pierwsza edycja imprezy, zainicjowana przez środowisko związane z gazetą La Gazzetta Dello Sport, odbyła się 12 listopada 1905 roku. Za najważniejszą postać, która przyczyniła się do powstania wyścigu uznaje się dzisiaj Tullo Morgagniego. Zawodnicy mieli do pokonania dystans 230 km między Mediolanem a Como. Impreza nie miała charakteru górskiego. Była raczej próbą wytrzymałości, a kultowe odcinki – dzisiaj kojarzące się z Il Lombardia – dołączono dopiero w kolejnych edycjach.

Na linii startu pierwszej edycji Giro di Lombardia pojawiło się 55 kolarzy, jednak tylko 12 z nich dojechało do mety. Jako pierwszy dotarł Giovanni Gerbi z czasem 9 h 13 min 52 s. Zyskał on nawet 40 minut przewagi nad rywalami. Do historii przeszedł jego skok przez tory kolejowe, który pozwolił mu wyprzedzić peleton.

Il Lombardia jest jedynym z Wielkich Monumentów Kolarskich, który nie ma swojego odpowiednika w kategorii damskiej o takiej samej randze. Organizator RCS Sport stawia rozwój kobiecej wersji Mediolan-San Remo.

Najważniejsze wyścigi kolarskie na świecie – kalendarz UCI WT 2026

Classica delle Foglie Morte – dlaczego Il Lombardia to Wyścig Spadających Liści?

Impreza istnieje w masowej świadomości pod kilkoma nazwami. Od pierwszej edycji aż do 2011 roku dominowała nazwa Giro di Lombardia, która jest w użytku do dzisiaj. Oficjalnie używa się jednak skróconej formy – Il Lombardia.

Klasyk ten bywa nazywany także „Wyścigiem Spadających Liści”, ponieważ zawsze rozgrywa się jesienią i zamyka kolarski sezon. Jednocześnie określenie to wskazuje na warunki, jakie mogą czekać na kolarzy – chłód, opadające liście i mokre drogi, co stanowi dodatkowe utrudnienie.

Trasa Il Lombardii

Jedną z cech wyróżniających „Wyścig Spadających Liści” jest różnorodność. Organizatorzy zmieniają jego przebieg w każdej edycji, zachowując górski, selektywny charakter wyzwania. Ostatnimi laty najczęściej prowadzi pomiędzy charakterystycznymi punktami na mapie Lombardii – Como a Bergamo. Przewyższenia sięgające nawet 4400 m sprawiają, że to najbardziej „górski” z Monumentów . Jego wyróżnikami są trudne podjazdy, kręte zakręty i techniczne zjazdy, które w połączeniu ze zmiennymi, jesiennymi warunkami stwarzają emocjonujące wyzwanie.

Giro d'Italia 2026. Aktualne wyniki, klasyfikacja i relacje dzień po dniu

Trasa Il Lombardia ma kilka charakterystycznych punktów, które często stanowią część trasy. Są to:

• Ghisallo – najbardziej symboliczny punkt wyścigu. Podjazd ma długość 7,1 km ze średnim pochyleniem 7,1%. Na szczycie wzniesienia znajduje się kultowe sanktuarium patronki kolarzy Madonny del Ghisallo, która przynosi szczęście i chroni zawodników. 
• Roncola – długi 7 km podjazd ze stromymi odcinkami, które mogą osiągać 10% nachylenie.  Podjazd ten często pozwala dokonać pierwszej selekcji.
• Berbenno – chociaż to etap krótszy i mniej stromy (ok. 6,3%) niż inne, to jest jednym z odcinków, które generuje zmęczenie tuż przed decydującą częścią zmagań.
• Passo della Crocetta – około 11 km podjazd, który niejednokrotnie przyczyniał się do rozciągnięcia się peletonu. To jeden z punktów, który pozwala przygotować grunt pod ataki. 
• Zambla Alta – dotychczas częścią wyścigu były różnorodne warianty tego podjazdu. Zwykle stanowiły próbę wytrzymałości zawodników po przejechaniu dużej części trasy. 
• Passo di Ganda – zwykle znajduje się pod koniec zmagań. Ma kluczowy wpływ na rozstrzygnięcie wyścigu. Jego przebieg, podobnie do Zambla Alta, jest różnorodny.
• Muro di Sormano – krótki, ale bardzo trudny podjazd określany mianem „ściany płaczu”. Ma długość zaledwie ok. 1,7 - 1,8 km, ale potworny średnie nachylenie ok. 15,4%. Na tym odcinki czekają rampy o porażających 25-27% nachylenia.

Il Lombardia to zwykle ok. 250 km wyzwanie, które słynie z dużej liczby męczących podjazdów. Odcinki płaskie stanowią zaledwie chwile wytchnienia dla zawodników przygotowujących się do kolejnych wspinaczek i technicznych zjazdów.

Kto najwięcej razy wygrał Giro di Lombardia?

W 120-letniej historii Il Lombardia największy sukces osiągali zwykle włoscy kolarze. Dotychczas zwyciężyli aż 69 edycji imprezy. Daleko za nimi są Francuzi i Belgowie, którzy zebrali 12 zwycięstw, Szwajcarzy z 5 tytułami oraz Holendrzy i Irlandczycy z 4.

Jeszcze do niedawna legendą „Wyścigu Spadających Liści” był Fausto Coppi, który zwyciężył pięciokrotnie w latach 1946-1954. W 2025 roku jego osiągnięcie wyrównał Tadej Pogačar. W tegorocznej edycji imprezy może triumfować po raz kolejny, pobijając osiągnięcie Włocha.

Wielcy zwycięzcy Giro di Lombardia:

• Fausto Coppi – 1946, 1947, 1948, 1949, 1954.
• Tadej Pogačar — 2021, 2022, 2023, 2024, 2025.
• Alfredo Binda — 1925, 1926, 1927, 1931.
• Gino Bartali — 1936, 1939, 1940.
• Sean Kelly — 1983, 1985, 1991.
• Damiano Cunego — 2004, 2007, 2008.

Trasa i faworyci Il Lombardia 2026

Tegoroczna edycja Il Lombardia pozostaje jeszcze owiana tajemnicą. Najprawdopodobniej wszystkie szczegóły poznamy dopiero pod koniec lata lub na początku jesieni – bezpośrednio przed wyścigiem. Zostaną wówczas przedstawione wszystkie niezbędne informacje, w tym szczegółowy profil zmagań, lista etapów czy mapa.

W środowisku kolarskim pojawiają się jednak różne spekulacje. Meta tradycyjnie będzie zlokalizowana w okolicach Bergamo. Przewidywane są także tradycyjne podjazdy: Madonna del Ghisallo i Muro di Sormano.

Już dzisiaj możemy jednak mówić o faworytach Il Lombardia 2026. Ogromne szanse na sukces ma absolutny faworyt Tadej Pogačar, który dąży do legendarnego, szóstego triumfu. Gwiazda UAE Team Emirates – XRG w systemie gwiazdkowym oceniana jest na 5*. Za największego rywala Słoweńca uznaje się Remco Evenepoel (4*) z Soudal Quick-Step, który kilkukrotnie pojawiał się na podium tego wyścigu. Realne szanse, oceniane na 3*, mają także Paul Seixas, Egan Bernal, Tom Pidcock, Lenny Martinez -, Enric Mas,  Lennert Van Eetvelt czy Giulio Pellizzari.

Wyniki Il Lombardia 2025 (119. edycji)

W 119. edycji monumentu Il Lombardia rozegranego w 2025 roku bezkonkurencyjny okazał się Tadej Pogačar, który po ataku z daleka odniósł imponujące, solowe zwycięstwo. Słoweniec wyprzedził drugiego na mecie Remco Evenepoela o blisko dwie minuty, a na najniższym stopniu podium stanął niespodziewanie Australijczyk Michael Storer.

Polskie sukcesy na Giro di Lombardia

Na Wielkich Monumentach Kolarskich Polacy triumfowali jedynie raz. Zwycięstwo Michała Kwiatkowskiego na Milan – San Remo jest do dzisiaj największym sukcesem rodzimych sportowców. Il Lombardia jednak przyniosła rodzimym sportowcom miejsce na podium.

Rafał Majka, do niedawna kluczowy pomocnik Pogačara, w 2013 roku uzyskał trzecią pozycję. Po zaciętej walce znalazł się tuż za Joaquimem Rodríguezem i Alejandro Valverde. Po 12 latach (w 2025 roku) kolarz symbolicznie zakończył swoją karierę startem w „Wyścigu Spadających Liści”.

W Lombardii mieliśmy także kilka innych, dobrych startów. W 2011 roku Przemysław Niemiec zakończył zmagania zamykając pierwszą piątkę, a w 2014 Michał Kwiatkowski finiszował bezpośrednio przed podium.

Amatorski wyścig Gran Fondo Il Lombardia 2026

Entuzjaści kolarstwa, którzy chcą zmierzyć się z podobnym wyzwaniem do „Wyścigu Spadających Liści” mogą spróbować swoich sił w amatorskim wyścigu Gran Fondo Il Lombardia. Odbywa się on zawsze dzień po wyścigu elity. W 2026 roku będzie to niedziela 11 października.

Organizatorzy imprezy znacząco skrócili dystans względem oryginalnej formuły. Na amatorów czeka zatem klasyczne Gran Fondo, czyli ok. 100 km, z przewyższeniami wynoszącymi od 1700 do 2500 m, które należy pokonać w maksymalnie 7 h. Start i meta zlokalizowane są w Bergamo lub Cantù.

Mimo tego, że zawodnicy będą mieli do pokonania skrócony dystans, to zmierzą się z wymagającymi podjazdami. Na trasie czekają na nich m.in. Valico di Valcava (11,6 km, średnio 8%, maksymalnie 17%), Miragolo San Salvatore oraz stromym Passo di Salmezza (rampy do 15%). Każdy ze sportowców musi posiadać certyfikat medyczny poświadczający brak przeciwwskazań do uprawiania kolarstwa, co świadczy o wysokim poziomie trudności wyzwania.

Transmisja w Polsce: Gdzie i kiedy oglądać Il Lombardia?

Podobnie do innych dużych imprez kolarskich, prawa do transmisji Il Lombardia 2026 ma Warner Bros. W praktyce oznacza to, że wyścig mogą śledzić widzowie kanałów Eurosport. Dostępne są one dla abonentów telewizji kablowej i satelitarnej. Alternatywą może być wykupienie subskrypcji na serwisach streamingowych – HBO Max lub Player.