Rowery elektryczne – wszystko, co warto wiedzieć

Wizja pedałowania z mniejszym wysiłkiem i dojeżdżania dalej niż do tej pory bywa bardzo kusząca. To właśnie oferują e-biki, czyli rowery wyposażone w napęd nie tylko mechaniczny, ale również elektryczny. Wiedza o tym, jak działa silnik, bateria czy kontroler pozwoli lepiej zrozumieć różnice między modelami, a to kwestia ważna dla osoby kupującej elektryka. Przeczytaj artykuł, a poznasz też przepisy obowiązujące każdego użytkownika e-bike’a!

 Jak działa rower elektryczny?

Prąd elektryczny z baterii zasila silnik umieszczony w mufie suportu lub piaście roweru. W zależności od umiejscowienia urządzenia wspomaga ono obrót korby lub od razu koła. Zawsze jednak tylko wtedy, gdy rowerzysta pedałuje. Jazda na rowerze elektrycznym wymaga więc wysiłku fizycznego, a ilość wkładanej energii zależy od silnika i zastosowanego w nim trybu.

Dodatkowo wparcie nie jest udzielane, gdy pojazd przekroczy maksymalną prędkość roweru elektrycznego, czyli 25 km/h. To ograniczenie wynika z przepisów prawa i jest potrzebne, aby pojazd mógł być nazwany e-bikiem i był legalnie używany na polskich drogach rowerowych.

 Rodzaje rowerów elektrycznych

Silniki do rowerów elektrycznych można znaleźć w najróżniejszych modelach: górskich, trekkingowych, crossowych, gravelowych, a nawet szosowych. Wybierając konkretny rodzaj, pomyśl przede wszystkim o tym, gdzie będziesz jeździć oraz z jakich udogodnień chcesz korzystać.

 Elektryczne rowery szosowe – totalna nisza, a może coś więcej?

Zacząć warto od modeli, które nie różnią się wiele masą czy estetyką od klasycznych rowerów. W szosówkach zarówno silnik, jak i bateria są przeważnie małe, choć znajdziesz też nieliczne e-biki z momentem obrotowym nawet 85 Nm oraz akumulatorem o pojemności 504 Wh. E-szosa jest warta rozważenia, gdy asfaltową jazdę traktujesz bardziej turystycznie lub chcesz nadążać za lepiej wytrenowaną grupą.

 Gravelowe e-biki – kiedy mają sens?

Podobnie jak e-szosy, tak e-gravele nie są drastycznie cięższe i grubsze od swoich mechanicznych odpowiedników. Ze względu na bardziej wyprawowy charakter elektrycznie wspierane szutrówki mogą mieć więcej sensu, bo na terenowych podjazdach moc przyda się bardziej niż na asfalcie. Gravel jest też często wybierany jako rower turystyczny, a bikepacking dokłada wiele masy do jego konstrukcji, dlatego e-napęd będzie pomocny i nie dociąży gravela tak mocno jak ciężkie torby.

 Kiedy warto kupić e-MTB?

Korzyści z używania rowerów elektrycznych najłatwiej zauważyć w górach. Owszem – na nizinach wsparcie się przyda, ale dopiero ciągłe terenowe podjazdy – pojawiające się jeden po drugim – pokażą, że silnik pozwala zwiedzać naprawdę malownicze, wcześniej niedostępne miejsca. Dlatego modele e-MTB mają duże baterie i mocne silniki o dynamicznych trybach, które przyspieszą obrót koła, aby rower pokonał nawet stromizny.

 Charakterystyka rowerów typu SUV

Bogaciej wyposażoną wersją e-MTB są tak zwane rowery typu SUV. Można je określić jako połączenie modeli górskich oraz trekkingowych – mają bagażnik, błotniki oraz oświetlenie i naprawdę mocny silnik o maksymalnym momencie obrotowym nawet 100 Nm. To idealne rozwiązanie dla osób uprawiających turystykę górską czy planujących długie wyprawy w zróżnicowanym terenie.

 Elektryczne rowery crossowe – uniwersalne i szybkie

E-crossówki są bardzo uniwersalne – świetnie nadają się tak do łatwych dojazdów na co dzień, jak i dalszych wycieczek poza miasto. Za pomocą elektrycznie wspartych crossów zwiększysz zasięg swoich eskapad i przejedziesz ulubioną trasę bez większego wysiłku. Modele crossowe nie muszą wyglądać aż tak sportowo jak e-szosy czy e-gravele, dlatego konstruktorzy decydują się umieszczać większe baterie i silniki rowerowe, a więc zwykle wsparcie jest solidne.

 Trekkingowe e-biki, czyli sposób na dalekie podróże z mniejszym wysiłkiem

Równie wszechstronne jak modele crossowe, a dodatkowo wyposażone w komplet akcesoriów, są e-trekkingi. Mają bagażnik, oświetlenie i błotniki, ale w przypadku elektryków nie jest to tak znaczące obciążenie jak w przypadku standardowych rowerów trekkingowych – silnik dokłada potrzebnego wsparcia. To powód, dla którego opisywane modele lepiej sprawdzą się w przewożeniu codziennie jedzenia oraz rzeczy do pracy, a także umożliwią dalekie wyprawy.

 Miejskie elektryki do dojazdów bez zmęczenia

Dedykowane dojazdom w aglomeracjach są rowery do miasta, podobne do e-trekkingów, ale nieco wygodniejsze dla osób, które wolą wyprostowaną sylwetkę na siodełku. Dzięki miejskim elektrykom wcześniej pojawisz się w pracy, a przy tym nie zmęczysz się po drodze. Łatwo też przewieziesz codzienne zakupy. „E-mieszczuchy” nie są jednak przystosowane do sportowej jazdy, a poruszanie się nimi poza asfaltem czy kostką – ze względu na cieńsze opony czy brak amortyzatora – może być trudniejsze.

 E-Cargo, czyli ekologiczna pomoc w dostawach

Wśród ekologicznych, a w wielu miastach również szybkich sposobów transportu towarów, warto wymienić modele e-cargo. Są zupełnie inne konstrukcyjnie od reszty rowerów, bo przednie koło nie jest pod kierownicą, a nieco dalej – przed skrzynią bagażową z przodu pojazdu. Niektórzy projektanci przerabiają tę przestrzeń transportową tak, aby umożliwić przewóz dzieci – trochę jak w przyczepce.

 Czy warto kupić rower elektryczny?

W niektórych krajach – na przykład Holandii – ponad połowa sprzedawanych rowerów ma już wbudowany silnik. Na zachodnich ścieżkach coraz trudniej zobaczyć tradycyjne modele, ponieważ najczęstszym widokiem jest właśnie rower elektryczny. Czy warto jednak w każdym przypadku inwestować w e-bike’a? Przyjrzyjmy się zaletom, które spodobają się poszczególnym grupom rowerzystów.

Po pierwsze elektryk sprawia, że dojedziesz dalej, szybciej i wjedziesz wyżej. To wymarzony efekt dla każdego turysty, czyli osoby, która bardziej od sportowej aktywności ceni sobie zwiedzanie interesujących punktów mapie. Co jednak ważne, korzystanie z silnika nie oznacza rezygnacji z treningu – wsparcie elektryczne działa tak długo, jak rowerzysta sam pedałuje. Ze względu na lekkość jazdy e-bike będzie też lepszy dla osób dochodzących do siebie po kontuzji czy dla starszych rowerzystów – nie będą forsowali się tak mocno. Podobny efekt osiągną wszyscy, którzy towarzyszą swoim częściej trenującym partnerom czy znajomym.

Przy codziennym poruszaniu się na krótkich lub średnich dystansach e-bike to także doskonała alternatywna dla samochodu. Rower elektryczny w mieście może sprawdzić się jako tańszy, szybszy i bardziej ekologiczny środek transportu niż auto. Jednocześnie mniejszy wysiłek pozwoli zachować świeżość nawet w przypadku zwykłych, niesportowych ubrań.

Komu szczególnie spodoba się rower elektryczny?

• Turysta – dzięki dalekiemu zasięgowi zwiedzi więcej i dotrze do miejsc wcześniej nieosiągalnych. To istotne nie tylko podczas wypraw, ale również rekreacji dookoła miasta.
• Miłośnik terenu – łatwiej pokona podjazdy, piaski czy błoto.
• Rowerzyści dojeżdżający na co dzień – elektryk pomoże dojechać z mniejszym wysiłkiem, co zwłaszcza w czasie upałów przeciwdziała zapoceniu odzieży.
• Osoby starsze lub rekonwalescenci – e-bike pomoże wracać do sprawności osobom, które na klasycznym rowerzyści zbytnio się męczą.

Jeśli chodzi o wady e-bike’ów, to są one często dyskusyjne. Po pierwsze cena elektryka nie zawsze jest znacząco wyższa niż klasycznego modelu, zwłaszcza przy umiejętnym korzystaniu z promocji. Próg wejścia w świat rowerów elektryczne bywa zbyt wysoki tylko dla osób szukających modelu za chociażby 2000 zł – wydać trzeba raczej 3500 zł i więcej.

Mankament rowerów elektrycznych stanowi jednak głównie masa. E-bike’a ciężej wnieść po schodach do mieszkania czy piwnicy lub załadować na bagażnik samochodu. Podczas jazdy nie czuć tej różnicy, chyba że wyczerpie się akumulator.

Istnieje jeszcze kwestia braku zastosowania e-bike’a w poszczególnych dyscyplinach na szczeblu amatorskim i zawodniczym. Sportowiec, dla którego istotą jazdy jest wysiłek fizyczny nie będzie potrzebował ułatwień, zwłaszcza jeśli przygotowuje się do zawodów, na które nie może zabrać e-bike’a. Sceptyczne podejście miewają też niektórzy rowerzyści romantyczni – dla nich klasyczny rower jest już idealny, więc nie potrzebują ulepszeń tego rodzaju.

Kto rzadziej zdecyduje się e-bike’a?

• Zawodnik – wyścigi na e-bike’ach to wciąż bardzo rzadko spotykana nisza, co wynika chociażby z trudności porównywania możliwości różnych modeli elektrycznych.
• Sportowiec trenujący wydolnościowo – planuje się zmęczyć i monitorować swoją wydolność bez zmiennych niezależnych od organizmu.
• Rowerzysta kochający rower ze względu na jego prostotę i „sprawiedliwe” działanie – wszystko powinno zależeć od wytrenowania ciała napędzającego analogowe podzespoły.

Rower elektryczny VIKING BIKE Urban Eco Sport

Sprawdź

Rower elektryczny VIKING BIKE Urban Eco Comfort

Sprawdź

Rower elektryczny WINORA E-Flitzer

Sprawdź

 Silniki w rowerach elektrycznych

Na co zwrócić uwagę przy zakupie roweru elektrycznego? Przede wszystkim na model silnika. To serce e-bike’a, które wykorzystuje prąd elektryczny, aby wprawiać w ruch koło (wariant w piaście) lub korbę (centralny). Model silnika rzutuje na liczbę oraz rodzaj trybów, ale u niektórych producentów wynikają one z wyświetlacza i mogą być personalizowane. Na przykład w kontrolerach marki Bafang można zdecydować pomiędzy stosowaniem trzech, pięciu lub dziewięciu trybów.

Innym ważnym aspektem jest obrotowy moment silnika elektrycznego, mierzony w niutometrach (Nm). Im ich więcej, tym mocniejsze wsparcie może udzielić urządzenie w krótkim czasie, co ma kluczowe znaczenie podczas pokonywania podjazdów. Przeglądając e-biki, znajdziesz zarówno modele z 30 Nm, jak i 70 czy nawet 100 Nm. Najniższe wartości dotyczą zwłaszcza rowerów młodzieżowych czy miejskich, z kolei do setki niutonometrów zbliżają się SUV-y, e-MTB i najmocniejsze e-trekkingi.

Inne parametry są raczej stałe dla wszystkich elektryków. Standardowo moc silnika w e-bike’u to 250 watów (W), a maksymalne napięcie zasilania wynosi 48 woltów (V). Zwykle ma ono jednak niższą wartość (36 V). Dodatkowo w silnik elektryczny do roweru wbudowany jest ogranicznik – po przekroczeniu prędkości 25 km/h e-bike przestaje udzielać wsparcia. Co ważne, urządzenie produkuje energię wyłącznie wtedy, gdy rowerzysta pedałuje.

Wymienione cechy wynikają z konstrukcji, a ta opisana jest literą prawa. Wszelkie zmiany mające na przykład zdjąć ograniczenie do 25 km/m sprawiają, że według przepisów rower przestaje być e-bikiem, a zaczyna być s-pedelcem. Taki pojazd może wspomagać osiąganie prędkości do 45 km/h, ale nie może poruszać się po drogach rowerowych, a po ulicy. Przez polskie prawo zwykle traktowany jest jako motorower.

 Umiejscowienie silnika elektrycznego w e-bike’ach

Od miejsca instalacji silnika zależy rozłożenie masy w rowerze, łatwość pokonywania trasy czy estetyka modelu. Obecnie najczęściej urządzenie to znajduje się w mufie suportu, czyli umieszczone jest centralnie. Z kolei najrzadziej znajdziesz elektryka z silnikiem w piaście przedniej.

Jaki silnik do roweru elektrycznego wybrać – centralny czy w piaście? Jeśli wahasz się między dwoma modelami, to raczej postaw na ten pierwszy, ponieważ ma najwięcej zalet. Wszystkie walory przedstawiliśmy w tabelce.

 Bateria w rowerze elektrycznym

W e-bike’ach najczęściej znajduje się bateria litowo-jonowa o pojemności około 250-800 Wh. Im większa wartość, tym dalszy zasięg, dlatego najmocniejsze, a przy tym najcięższe akumulatory znajdziesz w e-trekkingach, e-SUV-ach czy modelach e-MTB.

 Jazda rowerem elektrycznym – niski koszt przejazdu

Zaletą roweru elektrycznego jest niski koszt przejazdu. Zakładając, że na baterii o pojemności 500 Wh przejedziesz 100 km, to energia kosztuje mniej niż 20 groszy. Dla porównania 100 km w samochodzie elektrycznym kosztuje około 20 zł, a w tradycyjnym aucie aż 50 zł. Na oszczędność energii duży wpływ ma również odpowiednia technika jazdy rowerem elektrycznym. Chodzi przede wszystkim o umiejętne stosowanie wsparcia napędu wtedy, gdy przydaje się najbardziej, a także o przełączanie trybu na eco, jeśli trasa nie jest zbyt wymagająca.

Ile kosztuje ładowanie roweru elektrycznego?

 Żywotność i ładowanie baterii w e-bike’u – najważniejsze kwestie

Odpowiednie użytkowanie baterii pozwoli wydłużyć jej żywotność, a co za tym idzie – oszczędzić pieniądze potrzebne na wymianę akumulatora. Przede wszystkim liczy się niepozostawianie urządzenia na mrozie, który osłabia ogniwa. Z czasem jednak bateria i tak zacznie tracić wydajność, co można sprawdzić, mierząc kilometry od pełnego naładowania do rozładowania akumulatora. Kondycję akumulatora czasem da się też zbadać aplikacją producenta albo w serwisie rowerowym.

Ile okresów ładowania wytrzyma bateria? To zależy od producenta. Na przykład według Shimano baterię Steps E8000 można ładować 1000 razy bez znaczącej utraty mocy. Przy założeniu, że akumulator ładujesz do pełna i korzystasz z trybu trail, na jednej baterii przejedziesz nawet 75 000 km.

A czy baterię trzeba ściągać do ładowania? Nie, choć wiele e-bike’ów umożliwia demontaż, a to wygodne dla użytkownika, bo nie trzeba stawiać roweru blisko źródła zasilania.

 Ile wynosi i od czego zależy zasięg roweru elektrycznego?

Ze wsparciem silnika można przejechać prawie 200 km, z kolei na innym tylko 100 km, co zależy od modelu roweru elektrycznego. Zasięg wynika bowiem z pojemności akumulatora, ale ważna jest również masa rowerzysty oraz ukształtowanie terenu. Poza samą baterią najważniejszą kwestię stanowi model silnika. Zazwyczaj urządzenie to oferuje kilka trybów, w tym eco, standardowy czy maksymalny – wybór odpowiedniego we właściwym momencie wydłuży zasięg roweru elektrycznego. W nowszych modelach istnieje także opcja automatycznego doboru wsparcia, co przydaje się do maksymalizacji efektywności wykorzystania energii.

Nawet najmocniejsze montowane w e-bike’ach akumulatory nie są w stanie zasilać silnika przez kilkaset kilometrów. W przypadku roweru elektrycznego zasięg 300 km lub wyższy wydaje się póki co marzeniem projektantów, którzy nie chcą stworzyć zbyt ciężkiego elektryka, ale jednocześnie pragną zapewnić mu jak największe możliwości.

 Ile waży rower elektryczny? To nie musi być dużo!

Rowery elektryczne ważą przeważnie 15-25 kg. Najlżejsze są zazwyczaj te przeznaczone do jazdy po asfalcie, a najcięższe – w pełni zawieszone e-MTB typu full, SUV-y i cargo. Waga roweru elektrycznego nie musi być jednak o wiele większa niż standardowych wersji. Dla przykładu Orbea Gain M10I to e-szosówka z silnikiem ważąca zaledwie 11,5 kg.

 Rower elektryczny a przepisy

Każdy użytkownik powinien orientować się w prawie dotyczącym roweru elektrycznego. Przepisy Unii Europejskiej wymagają od e-bike’a spełnienia normy EN 15194, z której wynika między innymi maksymalna moc silnika 250 W i prędkość do 25 km/h. Tylko wtedy pojazd traktowany jest jako rower elektryczny, a nie s-pedelec, czyli model, które może osiągnąć nawet 45 km/h. W przypadku s-pedelców potrzebujesz prawa jazdy kategorii co najmniej AM, a także ubezpieczenia oraz tablic rejestracyjnych.

Oto kilka zagadnień związanych z przepisami, które są rozważane przez użytkowników e-bike’ów:

• Czy na rower elektryczny trzeba mieć prawo jazdy? Nie, ponieważ te same przepisy dotyczą e-bike’ów i standardowych rowerów. Przed ukończeniem 18 roku życia do legalnej jazdy potrzeba jednak karty rowerowej. Osoby pełnoletnie nie potrzebują uprawnień.
• Czy rower elektryczny trzeba rejestrować? Nie, podobnie jak i modeli ze standardowym napędem. Rejestracja w systemie producenta może jednak ułatwić późniejsze korzystanie z gwarancji, ponieważ są tam odnotowywane na przykład przeglądy. Z kolei znakowanie modeli przez policję to dla użytkownika dobrowolna czynność, która w przypadku kradzieży pomoże rozwiać wątpliwości na temat tego, kto jest właścicielem e-bike’a.
• Jak ściągnąć ograniczenie V-max i czy jest to legalne? To nielegalna czynność, która wiąże się z utratą gwarancji oraz brakiem możliwości poruszania się po ścieżkach rowerowych zgodnie z prawem.