Baterie do rowerów elektrycznych – przewodnik po akumulatorach rowerowych

Data aktualizacji: 10-12-2020

Przyjemność z jazdy rowerem elektrycznym jest ściśle powiązana ze stopniem naładowania baterii. Z akumulatorem pełnym energii czerpiemy największą radość z podróży i cieszymy się swobodą, przy 20-30% pojawia się element niepewności, a w głowie rodzi się pytanie – czy wystarczy na dojazd do celu? Natomiast przy rozładowanym zasilaniu droga zamienia się w katorgę i zaczynamy odliczać kilometry do jej końca (lub przynajmniej do najbliższego gniazdka!).  Co powinniśmy wiedzieć o bateriach do rowerów elektrycznych, aby nie tylko wybrać model, któremu nigdy nie zabraknie energii, ale także przedłużyć żywotność akumulatora dzięki rozsądnej eksploatacji?


rower elektrycznym z akumulatorem montowanym na ramieAkumulator jest podstawowym elementem systemu elektrycznego wspomagania. (fot. Rock Machine)

Rodzaje i pojemności baterii w rowerze

Jazda na rowerze stawia przed bateriami wygórowane wymagania, którym są w stanie sprostać tylko wybrane technologie. Dobrze znane z innych urządzeń akumulatory żelowe czy litowo-polimerowe (Li-Poly) nie nadają do stosowania w rowerach. Dyskwalifikuje je niewystarczająca odporność na wstrząsy, słaba wydajność, krótka żywotność, skomplikowany sposób eksploatacji oraz wysoka awaryjność (a w najgorszym wypadku nawet zagrożenie samozapłonem czy wybuchem).

Z takimi ekstremalnymi dla akumulatorów elektrycznych warunkami najlepiej radzą sobie modele litowo-jonowe (Li-ION), które na dodatek dobrze znoszą długie okresy nieużywania, dzięki czemu bezpiecznie można je przezimować bez obaw o stan akumulatora na wiosnę.

Skoro już wiemy, że najlepiej szukać do roweru baterii typu Li-ION, to teraz zastanówmy się, na jakie parametry powinno się zwracać uwagę w pierwszej kolejności. Najważniejsze właściwości to masa oraz pojemność akumulatora. Najlepiej obie te wartości rozpatrywać w ścisłym powiązaniu, ponieważ rower wymaga rozwiązania optymalnego, nie sprawdzi się ani bardzo wydajny, ale zbyt ciężki model, ani superlekki, ale wystarczający wyłącznie na parę kilometrów wspomagania. Pojemność akumulatora wyraża się w watogodzinach (Wh) i w uproszczeniu oznacza ona wydajność. Im jest ona wyższa, tym silnik w rowerze elektrycznym otrzymuje więcej energii od baterii na jednym ładowaniu. Przykładowo, większość akumulatorów do rowerów produkowanych przez Shimano ma pojemność 418 lub 504 Wh, a także waży od 2,5 do około 3 kilogramów. Jest to dosyć typowa konfiguracja, stosowana przez wielu innych producentów, ponieważ nie obciąża ona mocno roweru – waży on wyłącznie kilka kilogramów więcej niż wersja bez wspomagania, a także pozwala na przejechanie – w zależności od konkretnego modelu – około 100-180 km po płaskim terenie w trybie Eco.

Jaki akumulator do roweru elektrycznego?

Najlepiej szukać roweru z możliwie jak najbardziej pojemnym i lekkim akumulatorem. Oczywiście nie zawsze jest możliwe ze względów finansowych. Warto „mierzyć siły na zamiary” i poszukać czegoś dostosowanego do własnych potrzeb. Osoba poszukująca roweru elektrycznego do codziennych dojazdów do pracy, gdzie trasa w dwie strony nie przekracza 40-50 kilometrów, nie będzie potrzebował mocnego akumulatora. Po pierwsze, do takiej eksploatacji wystarczy mu nawet lekka bateria do roweru o niewielkiej pojemności (250-300 Wh). Po drugie, w typowo miejskich warunkach żadnego problemu nie będzie stanowiło podładowanie energii w domu lub w pracy. 

Z kolei elektryczny rower górski, który ma służyć głównie do jazdy z dala od regularnie uczęszczanych szlaków i częstego pokonywania sporych przewyższeń, koniecznie musi posiadać bardzo mocny akumulator. Warto postawić nawet na parę więcej watogodzin, kosztem niskiej masy roweru. Pozwoli nam to uniknąć problemów związanych z rozładowanym akumulatorem, pośrodku głuszy i dobre kilkadziesiąt kilometrów od domu.

Renomowani producenci rowerów elektrycznych zazwyczaj robią to za nas i wypuszczają na rynek modele, które są po prostu spójne konstrukcyjnie. Rowery górskie zazwyczaj są cięższe, ale mają pojemniejsze akumulatory, natomiast miejskie, trekkingowe czy szosowe charakteryzują się niższą masą i trochę krótszym zasięgiem.

Akumulatory Shimano - tabela specyfikacjiAkumulatory Shimano - tabela specyfikacji

Akumulatory Bosch - tabela specyfikacjiAkumulatory Bosch - tabela specyfikacji

Akumulatory Yamaha - tabela specyfikacjiAkumulatory Yamaha - tabela specyfikacji

Jaka jest żywotność akumulatora w rowerze?

Część sprzętów elektronicznych dosyć szybko zaczyna cierpieć na problem skróconej żywotności. W praktyce oznacza to, że po pewnym czasie eksploatacji, np. po roku, w pełni naładowana bateria przestaje wystarczać na tak długo, jak jeszcze na początku. Dobrze znamy to zjawisko chociażby ze smartphonów, gdzie wraz z wiekiem telefonu rośnie częstotliwość potrzeby podłączenia go do gniazdka. Czy podobnego zjawiska powinni obawiać się także właściciele rowerów elektrycznych?

Tak, ale na szczęście w minimalnym stopniu. Producenci akumulatorów  do rowerów często podają parametr, który pozwoli określić długowieczność ich produktu. Jest to liczba cykli ładowania, do której bateria zachowuje oryginalną żywotność. Wysokiej jakości modele podają, że przy około 1000 cykli urządzenie utrzymuje 80% swojej pierwotnej pojemności. Tego typu informacje uzyskuje się na podstawie badania,  gdzie za jeden cykl przyjmuje się laboratoryjne naładowanie do 100%, a następnie szybkie rozładowanie do 0 za pomocą specjalnego urządzenia. Praktyka pokazuje, że normalna eksploatacja okazuje się bardziej przyjazna dla elektroniki i w rzeczywistości wynik okaże się jeszcze lepszy. Warto pamiętać także o tym, że przekroczenie podanej przez producenta liczby ładowań nie powoduje konieczności wymiany baterii. Jednoślad można dalej eksploatować, jednak w tym wypadku można spodziewać się odczuwalnego spadku maksymalnego zasięgu roweru elektrycznego.

zbliżenie na akumulator i silnik w rowerze elektrycznymAkumulator w rowerze może być nie tylko pojemny, ale i dobrze się prezentować! (fot. Superior)

Jak dbać o akumulator rowerowy?

Prawidłowe dbanie o akumulator rowerowy może znacznie przedłużyć jego żywotność. Nie wymaga to wielkiego wysiłku, wystarczy trzymać się kilku podstawowych zasad użytkownika. Co więcej, część z nich warto zastosować do innych urządzeń zasilanych akumulatorami, ponieważ są to nawyki zdrowe dla każdej elektroniki.

  • Nie przechowuj przez długi czas roweru z rozładowanym akumulatorem. Przed dłuższym odpoczynkiem należy naładować go przynajmniej do 50% baterii.
  • W przypadku pełnego rozładowania, postaraj się ponownie naładować akumulator przy najbliższej nadarzającej się okazji.
  • Staraj się jak najrzadziej doprowadzać rower do całkowitego rozładowania. Krótkie podładowywanie nie szkodzi pracy baterii, robi to natomiast częste doprowadzanie jej do wyczerpania.
  • Nie przechowuj akumulatora rowerowego w skrajnych temperaturach. Bardzo wysoka lub bardzo niska temperatura może zaszkodzić jego żywotności. Najlepiej przechowywać go w temperaturze pokojowej. Nieużywana bateria przez całą zimę trzymana w zimnym garażu może stracić część swoich właściwości. 
  • Przestrzegaj zaleceń producenta. Pozwoli to nie tylko wykorzystać pełnię możliwości akumulatora w rowerze, ale także zapewni gładkie przejście przez proces reklamacyjny w razie jakichkolwiek problemów.

Jak ładować akumulator rowerowy?

Nie trzeba trzymać się żadnych rygorystycznych zasad ładowania jak w przypadku starej elektroniki. Akumulatory litowo-jonowe są raczej odporne na zjawisko pamięci ogniw, dlatego nie szkodzi im podładowanie przed pełnym rozładowaniem. Lepiej regularnie podłączać rower elektryczny do źródła energii, aby utrzymywać poziom baterii pomiędzy 20 a 100% niż pozwolić mu na całkowite wyczerpanie.

Ważne, aby akumulator rowerowy zawsze ładować oryginalną ładowarką, ponieważ tylko w ich przypadku mamy pewność co do bezpieczeństwa oraz odpowiedniego napięcia i natężenia prądu.

)