Jak zmieniać przerzutki w rowerze?

Data aktualizacji: 06-07-2021

Przełożenia w rowerze – między innymi to właśnie na nie zwracamy szczególną uwagę podczas zakupu nowego jednośladu. Nie bez powodu. Pełnią one istotną rolę w napędzie, o czym niejednokrotnie przekonamy się w trakcie jazdy w terenie. Jak zmieniać przerzutki, aby sprawnie pokonać obraną trasę i mniej męczyć się przy każdym podjeździe pod górę? Podpowiemy, jak poprawnie korzystać z manetek odpowiadających za zmianę biegów w rowerze, co przyda się głównie początkującym rowerzystom.

Jednobiegowe, trzybiegowe i wielobiegowe – takie wersje napędów spotykamy na wyposażeniu rowerów w zależności od ich rodzajów i przeznaczeń. Aby łańcuch w każdym z nich nie był umieszczony pod zbyt dużym kątem ze względu na zły wybór zębatek – co wpływa negatywnie na jego efektywną pracę – warto dowiedzieć się jak zmieniać biegi w rowerze, aby długo cieszyć się ich nienagannym działaniem.

napęd rowerowyJak korzystać z przerzutek, aby napęd pracował bez zarzutów? 

Jak działają przerzutki w rowerze i do czego służą?

Przerzutki znajdują się na wyposażeniu większości popularnych modeli rowerów. Głównie są to wersje zewnętrzne, których mechanizm będzie opiera się na przerzucaniu łańcucha między poszczególnymi zębatkami w górę lub w dół po naciśnięciu dźwigni na kierownicy. Tak funkcjonuje to w modelach MTB, crossowych, trekkingowych, gravelowych czy szosowych. Z wielu zrozumiałych powodów w rowerach miejskich producenci często decydują się na wybór przerzutki wewnętrznej ukrytej w tylnej piaście. Jej budowa bazuje na przekładni planetarnej, w której główną rolę odgrywają zapadki, zębatki oraz pierścienie. Nietrudno się domyśleć więc, że oba rozwiązania działają zupełnie inaczej.

Do czego służą przerzutki w rowerze? Dzięki ich obecności możliwe jest dostosowanie obciążenia do warunków terenowych podczas pedałowania, aby sprawnie pokonać obraną trasę. Ich ustawienie ma wpływ także na osiąganą prędkość. Dostosowując przełożenia można dużo łatwiej podjechać pod górę lub też z niej zjechać, bez ogromnych nakładów energii. Jazda z przerzutkami jest więc efektywniejsza, a ich obsługiwanie i wybór odpowiedniej kompilacji zależy od rowerzysty i jego preferencji.    

Jak używać przerzutek w rowerze?

Zmiana przerzutek, a bardziej obsługiwanych dzięki nim biegów nie jest niczym skomplikowanym. Wielu użytkowników intuicyjnie i na wyczucie operuje poszczególnymi dźwigniami, wybierając najbardziej pasujący układ przełożeń. Tego, jak przerzucać przerzutki w rowerze można nauczyć się od najmłodszych lat, gdyż są one bardzo często obecne już od modeli dziecięcych z 20-calowymi kołami. To doskonała okazja do wypracowania efektywnej zmiany biegów, przed przesiadką na większy jednoślad.

Mimo instynktownego sięgania do manetek odpowiedzialnych za zamianę przełożeń, zdarzają się przypadki ich niepoprawnego używania, przez co utrudniamy sobie swobodną jazdę. W konsekwencji mogą także ucierpieć na tym poszczególne podzespoły składające się na napęd. Jak zmieniać przerzutki w rowerze? Warto stosować się do kilku sprawdzonych zasad.

prawa manetka na kierownicyPrawa manetka odpowiada za przełożenia z tyłu.

Największa trudność zmiany biegów będzie dotyczyła jednośladów posiadających przerzutki z przodu i z tyłu, spotykanych np. w rowerach górskich. Przeskakiwanie łańcucha między większymi i mniejszymi tarczami po naciśnięciu manetek musi odbywać się w określonym porządku oraz podczas jazdy, stąd dobrze wyćwiczyć sobie prawidłowe nawyki. Podstawowym błędem jest zły wybór biegów, w efekcie czego powstaje tzw. krzyżowanie się łańcucha. Unikajmy umieszczania go na najmniejszej zębatce z przodu i z tyłu lub też na największej z przodu i największej z tyłu, gdyż w ten sposób będzie on naciągnięty pod zbyt dużym kątem. Nienaturalny skos spowoduje szybsze wyeksploatowanie nie tylko łańcucha, ale również samych zębatek. Jak używać przerzutek, aby tego uniknąć? Dobrze jest stosować takie kombinacje, aby łańcuch pracował bardziej w linii prostej, niż z ukosa. Nawet w napędach z jedną tarczą z przodu i kasetą 11-,12-rzędową da się zachować jego dość optymalne położenie, aby jego krzyżowanie się nie było problemem.

Błędem będzie także stosowanie zbyt ciężkich przełożeń, przez co rowerzysta traci ogrom siły z każdym przekręceniem korby i męczy się, pokonując każdy metr swojej drogi. Z kolei wybór zanadto lekkich biegów spowoduje konieczność ciągłego pedałowania, co również nie jest dobre. Przy prawidłowej zmianie biegów w rowerze takie przypadki nie będą miały miejsca. Najoptymalniej w trudniejszych warunkach (podjeżdżając pod wzniesienie, czy jadąc pod wiatr) wybrać w zależności od wersji napędu najmniejszą lub średnią tarczę z przodu, a z tyłu największą. Analogicznie należy postąpić przy zjazdach oraz sytuacjach, kiedy wiatr wieje nam w plecy. Zaleca się także zmieniać biegi z wyprzedzeniem, czyli tuż przed rozpoczęciem podjazdu albo piaszczystym fragmentem trasy oraz podczas pedałowania, lecz nie intensywnego. Zbyt mocne naciskanie na pedały podczas agresywnej jazdy, będzie przyczyniało się do szybszego zużycia elementów napędu – tarcz i łańcucha.

Jak zmieniać przerzutki w rowerze szosowym?

W dynamicznej jeździe na czas natychmiastowe działanie napędu i szybkość reakcji są kluczowe dla osiągnięcia satysfakcjonujących wyników. Technika zmiany biegów będzie wyglądała nieco inaczej z uwagi na obecność w rowerach szosowych klamkomanetek, czyli zintegrowanych dźwigni obsługujących zarazem hamulce i przełożenia. Takie rozwiązanie pozwala na nieodrywanie rąk od kierownicy, co przy dość dużej osiąganej prędkości wpływa na bezpieczeństwo kolarza.

kierownica typu baranekKlamkomanetki w rowerach szosowych są wygodniejsze w obsłudze dla kolarzy niż tradycyjne manetki.

Zmiana biegów w rowerze szosowym odbywa się po odepchnięciu klamkomanetki. W Shimano wykonując ruch do wewnątrz kierownicy, wrzucimy wyższy bieg. Z kolei wejście na niższe tarcze jest możliwe po naciśnięciu dodatkowej, mniejszej manetki, znajdującej się od wewnętrznej strony klamki. Podobnie odbywa się to w niektórych wersjach marki SRAM. W produktach amerykańskiego producenta można zaobserwować również nieco inne działanie. Dźwignia po krótkim naciśnięciu zrzuca bieg. Analogicznie wygląda ten proces w drugą stronę – mocniejsze i dłuższe przytrzymanie spowoduje wrzucenie łańcucha w górę. We włoskim Campagnolo kolarz obsługuje dwie, małe dźwignie do zmiany przełożeń w górę i w dół, a duża klamka służy do hamowania.

)