Program
lojalnościowy
4,9/5 Nasza ocena
na Opineo
Punkty odbioru rowerów
Dostawa gratis w 24h
Ten tekst jest dla kolarza amatora, który słyszał, że siłownia „zepsuje mu podjazdy”, i nie wie, czy w ogóle ma po co tam chodzić. Pokażę, co faktycznie wynika z badań, a co jest tylko powtarzaną opinią, i jak rozłożyć trening siłowy między okres przygotowawczy a sezon, żeby nie psuł jazdy. Po przeczytaniu będzie można dowiedzieć się, ile sesji ma sens, kiedy wstawić je w tygodniu i od czego zacząć, jeśli prędzej nie było styczności z siłownią.
Przez lata w środowisku kolarskim można było usłyszeć, że trening z ciężarami oznacza niepotrzebny przyrost masy i gorszą jazdę na podjazdach z racji wzrostu masy ciała. Siłownię traktowano głównie jako zimowe uzupełnienie treningu. Zacznę więc od zasady, od której u mnie zaczyna się każda rozmowa o sprzęcie i o treningu: najważniejszy jest silnik jakim jest potencjał danego organizmu. Siłownia go nie zastąpi – w najlepszym razie pomoże wykorzystać to, co już masz. Najnowsze dane wskazują, że dobrze zaplanowany trening siłowy może wspierać wybrane aspekty kolarstwa, między innymi sprawność pedałowania, moc anaerobową i wynik w próbie czasowej. Nie oznacza to jednak, że każdemu kolarzowi przyniesie taki sam efekt ani że powinien przez cały rok trenować z tą samą objętością.
W artykule omawiam, co wynika z badań, jak można włączyć siłownię w okresie przygotowawczym i startowym oraz na co uważać, łącząc ją z treningiem na rowerze. Moje uwagi trenerskie odnoszą się do praktyki planowania treningu; nie należy ich utożsamiać z wynikami konkretnych badań.

Badania nad treningiem siłowym u kolarzy są obiecujące, ale obejmują stosunkowo małe grupy, często dobrze wytrenowanych zawodników. Wyniki warto więc odnosić do amatorów ostrożnie i uwzględniać ich poziom, doświadczenie oraz całkowite obciążenie treningowe.
1. Wyniki kolarskie, sprawność i ekonomia jazdy.
Metaanaliza ciężkiego treningu siłowego u kolarzy, obejmująca 17 badań i 262 uczestników (w tym 60 kobiet), opublikowana online w 2025 roku i w numerze czasopisma z 2026 roku, wykazała korzystny wpływ na trzy rzeczy: sprawność pedałowania, moc anaerobową oraz wynik w próbach czasowych i testach do wyczerpania. Nie wykazała istotnego wpływu na VO₂max, moc przy VO₂max, maksymalny stan równowagi metabolicznej ani na pojemność anaerobową. Autorzy ocenili pewność dowodów jako niską, dlatego nie uzasadnia ona jednej uniwersalnej recepty dla wszystkich kolarzy1.
Jedno rozróżnienie, bo łatwo się tu pomylić: sprawność (efektywność) jazdy i ekonomia jazdy to dwa różne pomiary. Metaanaliza znalazła efekt dla sprawności. Z ekonomią jazdy w pojedynczych badaniach bywa inaczej – w badaniu Rønnestada i współpracowników z 2015 roku 25 tygodni treningu siłowego, po dwie sesje w tygodniu, u młodych kolarzy elity poprawiło moc szczytową w teście Wingate, maksymalną moc aerobową, moc przy stężeniu laktatu 4 mmol/l oraz średnią moc w 40-minutowej próbie, ale nie zmieniło ani VO₂max, ani ekonomii jazdy. Co ciekawe, poprawa w 40-minutowej próbie wiązała się z osiąganiem szczytowego momentu obrotowego wcześniej w obrocie korbą (r = 0,66). Zmieniło się więc nie tyle „ile”, ile „kiedy” w cyklu pedałowania2.
2. Zmiany we włóknach mięśniowych.
W badaniu Aagaarda i współpracowników 16 tygodni łączonego treningu wytrzymałościowego i siłowego u 14 młodych kolarzy z kadry U23 zwiększyło udział włókien typu IIA i zmniejszyło udział włókien typu IIX. Wydolność w 45-minutowej próbie wzrosła o 8%, i to tylko w grupie siłowej. Zmiana ta współwystępowała ze wzrostem siły maksymalnej i szybkości narastania siły, przy niezmienionym polu przekroju włókien mięśniowych i niezmienionej kapilaryzacji. Co istotne dla całego wątku ekonomii: ekonomia jazdy poprawiła się w tym badaniu w grupie trenującej wyłącznie wytrzymałościowo, dochodząc do wartości grupy siłowej. Badanie nie dowodzi, że trening siłowy opóźnia rekrutację określonych włókien podczas jazdy3.
3. Częstotliwość i obciążenie.
W badaniach uwzględnionych w metaanalizie stosowano ciężki trening, definiowany jako co najmniej 80% ciężaru maksymalnego, od jednego do trzech razy w tygodniu, a badania trwały od 5 do 25 tygodni. Analiza nie wykazała, by długość programu, częstotliwość ani łączna liczba sesji istotnie zmieniały efekt – autorzy nie ustalili optymalnej dawki1. Jest to więc opis przebadanych programów, a nie zalecenie, by każdy kolarz trenował siłowo trzy razy w tygodniu.
Okres przygotowawczy często ułatwia wprowadzenie regularnej siłowni, zwłaszcza gdy jest mniej treningów i startów. Nie oznacza to automatycznie, że każdy może bez ryzyka wykonać 2-3 sesje tygodniowo. Objętość trzeba dopasować do pozostałego treningu, obowiązków i dotychczasowego doświadczenia z ciężarami. Dla osoby początkującej rozsądne będzie stopniowe wdrażanie ćwiczeń i nauka techniki. Jeżeli masz wątpliwości co do swojej techniki lub co do ewentualnych urazów, które mogą ograniczać możliwości na siłowni to na samym początku warto skorzystać z fachowej porady trenera oraz fizjoterapeuty, który ewentualne wątpliwości rozwieje.
Czy warto biegać w okresie jesienno-zimowym?
Jakie korzyści niesie za sobą wychodzenie na siłownię oraz jak skutecznie rozłożyć to w tygodniu? Rozwinięcie m.in. tej tematyki poniżej.
Trening z większym obciążeniem może zwiększać siłę mięśniową. U części kolarzy może to przełożyć się na poprawę wybranych wyników kolarskich, w tym mocy anaerobowej i prób czasowych. Nie należy jednak zakładać, że sam wzrost wyniku w przysiadzie automatycznie oznacza szybszy sprint, podjazd lub lepszą sprawność pedałowania. Aby uzyskać założone efekty ważna jest zbilansowana i konsekwentna praca.
W praktyce siła może być użytecznym uzupełnieniem przygotowania do krótkich, intensywnych wysiłków, ale wynik zależy również od treningu kolarskiego, techniki, masy ciała i specyfiki konkurencji. W badaniach nad kolarzami efekty siłowni obserwowano w konkretnych protokołach, a nie jako gwarantowaną poprawę każdej umiejętności1 2. Widać więc, iż dużo jest zmiennych w stosunku do tego aby umiejętnie połączyć siłownie wraz z treningiem kolarskim. W tym celu praca z trenerem jest dobrym przykładem gdzie stały monitoring obciążeń wraz z ułożonym planem wyklucza wiele znaków zapytania oraz na końcu rozczarowanie wynikające z ww. zmiennych.

Z perspektywy trenerskiej siłownia może urozmaicić zimowy plan, szczególnie gdy kolarz dużą część treningu wykonuje na trenażerze – a jeśli dopiero wybierasz sprzęt, zebraliśmy to w osobnym poradniku: jaki trenażer rowerowy wybrać. Dla niektórych zmiana rodzaju wysiłku i otoczenia pomaga utrzymać zaangażowanie zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym. To jednak indywidualne doświadczenie, a nie potwierdzony dla wszystkich efekt psychologiczny – u jednego zawodnika siłownia ratuje zimę, u innego jest tylko kolejnym obowiązkiem, który odpuszcza w lutym.
Kolarstwo jest aktywnością, w której szkielet nie przenosi masy ciała. W badaniu porównującym 27 kolarzy i 16 biegaczy – mężczyzn w wieku 20-59 lat, trenujących rekreacyjnie – kolarze mieli istotnie niższą gęstość mineralną kości całego ciała i kręgosłupa, przy podobnym wieku, masie ciała, składzie ciała, statusie hormonalnym, poziomie aktywności i diecie. Osteopenię kręgosłupa lub biodra stwierdzono u 63% kolarzy i 19% biegaczy4. Dwie rzeczy warto przy tym powiedzieć wprost: to badanie przekrojowe i wyłącznie na mężczyznach, więc nie dowodzi, że samo kolarstwo powoduje osteopenię ani że określony program siłowy jej zapobiegnie – ale dotyczy ono amatorów, nie zawodowców, więc nie jest to problem „tylko dla ścigających się”.
Przegląd badań u sportowców z dyscyplin, w których szkielet nie jest obciążany masą ciała, znalazł obiecujące wyniki dla treningu oporowego, ćwiczeń plyometrycznych, wibracji całego ciała oraz skoków połączonych z suplementacją kolagenem. Kryteria włączenia spełniło jednak zaledwie pięć badań, więc mówimy o kierunku, nie o pewniku5.
Trening siłowy może być więc jednym ze sposobów na uzupełnienie aktywności kolarskiej i rozwijanie ogólnej sprawności. Nie jest jednak samodzielną metodą diagnozowania ani leczenia problemów z gęstością kości, bólem czy urazami.
Punkt wyjścia, od którego warto zaczynać planowanie, i który potem dopasowuje się do zawodnika:
Dalej obowiązuje zasada, której nie zastąpi żadna tabela: jeśli siłownia zaczyna psuć jakość kluczowych treningów na rowerze, to nie rower ustępuje, a siłownia zmienia swój charakter na dostosowany do aktualnej sytuacji.
Jeśli chcesz dowiedzieć się jak utrzymać oraz wzmocnić dobre nawyki w okresie jesienno-zimowym przeczytaj koniecznie artykuł o motywacji treningowej.
Łącząc siłownię z jazdą, łatwo nałożyć na siebie zbyt dużo intensywnego wysiłku. Poniższe punkty to praktyczne kwestie planowania, a nie sztywne zasady jednakowe dla każdego zawodnika.
1. Zbyt duża objętość na początku.
Wejście od razu w wiele serii, częste treningi do upadku mięśniowego lub gwałtowne zwiększenie ciężaru może wywołać dużą bolesność i utrudnić realizację treningów na rowerze. Obciążenie warto zwiększać stopniowo, szczególnie gdy wcześniej nie trenowało się siłowo.
2. Niedopasowanie treningu do sezonu.
W okresie startowym zmienia się priorytet: siłownia ma wspierać plan kolarski i dać się pogodzić z regeneracją. W praktyce w sezonie zwykle schodzi się przede wszystkim z objętości, bo to ona najmocniej koliduje z jazdą i startami. Decyzja o obciążeniu i liczbie serii zależy od doświadczenia, celów oraz kalendarza startów, a nie od sztywnej reguły przeniesionej z zimy. Warto o tym pamiętać.
3. Nieodpowiednie rozmieszczenie jednostek.
Ciężka sesja siłowa może pogorszyć jakość kolejnego treningu, ale skala i czas trwania zmęczenia zależą od osoby oraz dawki. Jeśli priorytetem danego dnia są interwały na rowerze, zwykle warto wykonać je przed siłownią albo rozdzielić obie sesje. W praktyce trzeba obserwować, jak organizm reaguje na łączenie bodźców, i odpowiednio modyfikować plan – do tego wystarczy konsekwentnie zapisywany trening i podstawowe dane z licznika lub czujnika tętna.
4. Pomijanie techniki i indywidualnego zakresu ruchu.
Ćwiczenia należy dobrać do możliwości, doświadczenia i ewentualnych ograniczeń ruchowych. Nie każdy musi wykonywać przysiad ze sztangą na plecach ani schodzić do tej samej głębokości. Warto zacząć od obciążenia, które pozwala zachować kontrolę nad ruchem, a w razie wątpliwości skorzystać z pomocy wykwalifikowanego trenera. Sam głęboki przysiad nie jest automatycznie niebezpieczny; znaczenie ma dopasowanie ćwiczenia i obciążenia do osoby. Właściwa technika jest fundamentem aby wyjście z siłowni nie skończyło się urazem, który może wykluczyć na wiele tygodni.
Trening siłowy nie musi kończyć się wraz z rozpoczęciem sezonu, ale jego objętość często wymaga ograniczenia, by nie kolidował z jazdą i startami. W badaniu Rønnestada i współpracowników kolarze, którzy trenowali siłowo dwa razy w tygodniu w 12-tygodniowym okresie przygotowawczym, kontynuowali trening raz w tygodniu przez pierwsze 13 tygodni okresu startowego. Utrzymali wcześniej uzyskane zmiany siły i przekroju mięśnia udowego, a relatywna poprawa maksymalnej mocy aerobowej i średniej mocy w 40-minutowej próbie była większa niż w grupie trenującej wyłącznie na rowerze. Badanie było niewielkie – po sześć osób w grupie — więc należy traktować je jako dowód, że taka strategia może działać w określonych warunkach, a nie jako gotowy plan dla każdego amatora6.
Jest też druga strona tego samego medalu. W innym badaniu tej samej grupy kolarze elity po 25 tygodniach treningu siłowego przerwali go na 8 tygodni w okresie startowym. Autorzy opisali szybki spadek adaptacji siłowych w ciągu tych pierwszych tygodni sezonu7. To dobry argument, by nie wykreślać siłowni z planu w całości, a jedynie zredukować jej dawkę.
W zależności od zawodnika trening w sezonie może służyć podtrzymaniu siły i ogólnej sprawności. Jego dawka powinna uwzględniać liczbę startów, obciążenie kolarskie, regenerację oraz to, czy siłownia wspiera główny cel. Nie ma potrzeby utrzymywania zimowej objętości za wszelką cenę.
1. Bolesność mięśni i zmęczenie.
Szczególnie na początku lub po dużej zmianie obciążenia opóźniona bolesność mięśniowa (DOMS) może utrudnić trening na rowerze. Jeśli dolegliwości ograniczają jakość kluczowych jednostek, warto zmniejszyć objętość, zwiększyć odstęp między treningami albo zmienić ćwiczenia.
2. Konflikt z regeneracją.
Dodanie siłowni zwiększa całkowite obciążenie. Jeśli sesja wypada w dniu przeznaczonym na odpoczynek, przestaje to być dzień bez treningu. W niektórych planach ma to uzasadnienie, ale trzeba uwzględnić wpływ na cały tydzień, zamiast zakładać, że każda dodatkowa sesja jest korzystna.
3. Niedopasowanie ćwiczeń lub obciążenia.
Ból, brak doświadczenia i zbyt szybka progresja są sygnałem do zmiany planu, a nie do forsowania założonego ciężaru. Przy utrzymującym się bólu warto skonsultować się z odpowiednim specjalistą.
Poniższa lista zawiera przykłady ćwiczeń, a nie gotowy plan treningowy. Sam dobór ruchów nie określa liczby serii i powtórzeń, ciężaru, przerw ani progresji. Te elementy należy dopasować do celu, doświadczenia, techniki i pozostałego treningu. Nie ma też podstaw, by zakładać, że pojedyncze ćwiczenie samo w sobie skoryguje asymetrię lub przełoży się bezpośrednio na konkretny ruch na rowerze.

Dobrze zaplanowany trening siłowy może być wartościowym uzupełnieniem kolarstwa także poza okresem przygotowawczym. Badania wskazują na możliwe korzyści dla wybranych wskaźników i wyników – sprawności pedałowania, mocy anaerobowej i próby czasowej – ale nie uzasadniają obietnicy poprawy każdego parametru ani identycznego planu dla wszystkich. Nie poprawiają też VO₂max, co dobrze pokazuje, czego po siłowni nie należy oczekiwać. Efekty zależą od doboru ćwiczeń, obciążeń, doświadczenia i tego, jak siłownia współgra z jazdą oraz regeneracją.
W sporcie amatorskim plan powinien uwzględniać także pracę, rodzinę, kalendarz startów i czas dostępny na odpoczynek. Z perspektywy trenerskiej warto rozpocząć od małej, możliwej do utrzymania dawki, nauczyć się poprawnie wykonywać ćwiczenia i stopniowo ją rozwijać. Ostateczna decyzja o kontynuowaniu siłowni w sezonie powinna wynikać z celów i reakcji konkretnego zawodnika.
Jakie pytania o tematykę treningu siłowego w kolarstwie pojawiają się najczęściej? Poniżej kilka z nich.
Nie ma jednej odpowiedzi dla wszystkich. Badania wskazują, że trening siłowy może być prowadzony także w sezonie, zwykle z mniejszą objętością niż w okresie przygotowawczym6. Warto dopasować go do kalendarza startów, obciążeń na rowerze, regeneracji i celów zawodnika. Przeciwny skrajny wariant też ma swoją cenę: po zaprzestaniu treningu siłowego na 8 tygodni w sezonie opisano szybki spadek adaptacji siłowych7. Jeśli siłownia pogarsza jakość kluczowych treningów kolarskich, należy zmodyfikować jej dawkę lub termin – a nie od razu rezygnować.
To zależy od doświadczenia, pozostałego treningu i celu. W badaniach nad kolarzami programy trwały od 5 do 25 tygodni, a częstotliwość wynosiła od jednej do trzech sesji tygodniowo; analiza nie wskazała przy tym jednej optymalnej dawki1. Nie oznacza to, że każdy powinien trenować trzy razy w tygodniu. W jednym badaniu kolarze trenowali dwa razy tygodniowo w przygotowaniach, a następnie raz tygodniowo w pierwszej części sezonu, utrzymując wcześniej uzyskane zmiany siły6. To przykład przebadanego rozwiązania, nie uniwersalny plan.
Nie musi. Zmiany masy ciała zależą między innymi od objętości treningu, sposobu odżywiania, stażu i indywidualnej reakcji. W jednym z programów siłowych u kolarzy odnotowano wzrost beztłuszczowej masy dolnej części ciała2, ale w innym badaniu, po 16 tygodniach łączonego treningu, pole przekroju włókien mięśniowych pozostało bez zmian, a wydolność w 45-minutowej próbie wzrosła o 8%3. Innymi słowy: przyrost masy nie jest regułą. Jeśli masa ciała jest istotna dla konkretnej konkurencji, warto monitorować zarówno ją, jak i wyniki kolarskie, zamiast zakładać z góry, że siłownia zaszkodzi albo pomoże.
Jeśli priorytetem danego dnia są interwały, zwykle warto wykonać je przed treningiem siłowym albo rozdzielić obie sesje. Ciężka siłownia może powodować zmęczenie, które obniży jakość jazdy, ale jego skala zależy od zawodnika i objętości ćwiczeń. Zaplanuj jednostki tak, by kluczowy trening kolarski można było wykonać z odpowiednią jakością, a potem obserwuj reakcję organizmu i koryguj plan.
Może, jeśli dobierze ćwiczenia i obciążenie do swoich możliwości oraz nauczy się poprawnej techniki. Nie trzeba zaczynać od dużych ciężarów ani od przysiadu ze sztangą na plecach. Warto najpierw opanować prostsze warianty ruchów, a obciążenie zwiększać stopniowo. Przy bólu, wcześniejszych urazach lub wątpliwościach dotyczących techniki dobrze skonsultować plan z wykwalifikowanym trenerem lub odpowiednim specjalistą.
Bibliografia
1.Llanos-Lagos C., Ramirez-Campillo R., Sáez de Villarreal E. Heavy strength training effects on physiological determinants of endurance cyclist performance: a systematic review with meta-analysis. European Journal of Applied Physiology. 2026; 126(1): 193–222 (opublikowano online 2025). 10.1007/s00421-025-05883-2
2.Rønnestad B.R., Hansen J., Hollan I., Ellefsen S. Strength training improves performance and pedaling characteristics in elite cyclists. Scandinavian Journal of Medicine & Science in Sports. 2015; 25(1): e89–e98. 10.1111/sms.12257
3.Aagaard P., Andersen J.L., Bennekou M. i wsp. Effects of resistance training on endurance capacity and muscle fiber composition in young top-level cyclists. Scandinavian Journal of Medicine & Science in Sports. 2011; 21(6): e298–e307. 10.1111/j.1600-0838.2010.01283.x
4.Rector R.S., Rogers R., Ruebel M., Hinton P.S. Participation in road cycling vs running is associated with lower bone mineral density in men. Metabolism. 2008; 57(2): 226–232. 10.1016/j.metabol.2007.09.005
5.Florvåg A.G., Berg Ø.A., Røksund O.D., Jorem G.T., Bogen B.E. Exercise interventions to improve bone mineral density in athletes participating in low-impact sports: a scoping review. BMC Musculoskeletal Disorders. 2025; 26: 73. 10.1186/s12891-025-08316-5
6.Rønnestad B.R., Hansen E.A., Raastad T. In-season strength maintenance training increases well-trained cyclists' performance. European Journal of Applied Physiology. 2010; 110(6): 1269–1282. 10.1007/s00421-010-1622-4
7.Rønnestad B.R., Hansen J., Hollan I., Spencer M., Ellefsen S. Impairment of performance variables after in-season strength-training cessation in elite cyclists. International Journal of Sports Physiology and Performance. 2016; 11(6): 727–735. 10.1123/ijspp.2015-0372
Dbamy o Twoją prywatność!
Korzystamy z plików cookies i innych podobnych technologii. Wiąże się to z przetwarzaniem zebranych z ich wykorzystaniem danych osobowych, których administratorem jest DADELO S.A. z siedzibą w Bydgoszczy.
Korzystamy z plików cookies w celu:
W tych celach przetwarzamy Twoje dane osobowe zebrane z wykorzystaniem cookies.
Zgodę możesz wycofać w dowolnym momencie zmieniając ustawienia.
Szczegółowe informacje o Twoich danych osobowych oraz o przysługujących Ci prawach znajdziesz w naszej Polityce prywatności.
Jednym z naszych partnerów jest Google. Dowiedz się więcej o tym, jak Google przetwarza Twoje dane osobowe.
Ustawienia plików cookies:
Poniżej możesz sprawdzić, jakie dane zbieramy w ciasteczkach i po co je zbieramy. Nie na wszystkie musisz się zgodzić.