Program
lojalnościowy
4,9/5 Nasza ocena
na Opineo
Punkty odbioru rowerów
Dostawa gratis w 24h
Jazda na trenażerze, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym, z roku na rok zyskuje na popularności, szczególnie w świecie amatorskim. Jak wiemy, trenażer dzięki swojej specyfice stał się potężnym narzędziem w budowaniu kondycji zimą. Mnogość możliwości wynikających z jazdy pod dachem jest ogromna: od przejażdżek po regularne ściganie się, chociażby na TrainingPeaks Virtual lub Zwift czyli najpopularniejszych aplikacjach do jazdy na trenażerach. Dzisiaj chciałbym omówić koncepcję treningu opierającego się na ćwiczeniach Sweet Spot. Jeżeli macie 5–8 godzin tygodniowo na trening, jest to ciekawa koncepcja dla Was. Być może po przeczytaniu tego artykułu zastanowicie się nad taką formą pracy w okresie zimowym. Jeżeli czas przeznaczony na trening nie jest Waszym sprzymierzeńcem, a marzenia i oczekiwania dotyczące dobrego sezonu są duże, to myślę, że zainteresuje Was ten temat.
Koncepcja treningu nastawionego na tzw. Sweet Spot rozwinęła się w metodyce kolarskiej m.in. jako rozwiązanie dla zawodników mających ograniczony czas2. Tradycyjna, objętościowa „baza tlenowa” (strefa 2) pozwala skutecznie budować wydolność, ale przy małym budżecie czasu trudniej zwiększać w ten sposób łączne obciążenie treningowe. Nie oznacza to jednak, że 5–8 godzin jazdy w strefie 2 nie przynosi adaptacji ani że musi prowadzić do stagnacji4. Sweet Spot może uzupełnić tę pracę, pozwalając uzyskać stosunkowo silny bodziec treningowy w krótszym czasie. Nie jest przy tym jedyną skuteczną metodą przygotowania do sezonu.
Sweet Spot obejmuje w popularnym podziale stref mocy przedział 88–94% FTP (w praktyce często celuje się w 88–92% czyli węższy zakres mocy). To użyteczna konwencja treningowa, a nie sztywna granica fizjologiczna — niektóre szkoły treningowe stosują szerszy zakres2, 5. Zwykle pracujemy więc poniżej wartości FTP, nie wchodząc celowo na pełną intensywność progową.
Zamiast maksymalizować czas (jak w strefie 2) lub intensywność (jak przy interwałach VO2max), zakres ten ma zapewniać korzystny stosunek bodźca treningowego do zmęczenia:
Korzyści tlenowe (adaptacje). Trening wytrzymałościowy, w tym Sweet Spot, może sprzyjać poprawie funkcji mitochondriów, ukrwienia mięśni i odporności na długotrwały wysiłek. Nie ma jednak podstaw, aby zakładać, że wszystkie te adaptacje zachodzą niemal w tym samym tempie co podczas treningu na progu — reakcja zależy od zawodnika, objętości i całego planu1, 4.
Koszty fizjologiczne (zmęczenie). Praca poniżej FTP jest zazwyczaj łatwiejsza do powtarzania niż równie długa jazda na progu, ale nadal potrafi mocno zmęczyć. W zależności od przygotowania kolarz może wykonywać 1–2 takie jednostki tygodniowo, a niektórzy więcej — pod warunkiem odpowiedniej regeneracji. Nie oznacza to braku ryzyka przeciążenia.
Aby amator skutecznie rozwijał FTP i ograniczał ryzyko przeciążenia, zimowy plan pod dachem może korzystać z trzech rodzajów treningu, przeplatanych spokojnymi jazdami tlenowymi i regeneracyjnymi. Nie muszą to być trzy wymagające jednostki w każdym tygodniu.

| Typ treningu | Intensywność (% FTP)* | Cel fizjologiczny | Mechanizm działania na FTP |
| Sweet Spot | 88–94% | Odporność mięśniowa | „Wypychanie” progu od dołu: rozwijanie zdolności do dłuższego utrzymywania wysokiej, względnie stabilnej mocy np. 3X15min 88-94% FTP itd. |
| Over/Under | np. 95% / 105% | Praca w pobliżu progu | Naprzemienne odcinki poniżej i powyżej FTP; trening tolerowania zmian intensywności i wykorzystywania mleczanu np. 3x16min (3min 95% FTP, 1min 105% FTP itd.) |
| VO2max | orientacyjnie 106–120% | Wydolność tlenowa przy dużej intensywności | „Ciągnięcie” progu do góry: bodziec do poprawy zdolności wysiłkowych przy wysokim poborze tlenu. Sam procent FTP nie gwarantuje osiągnięcia VO2max np. 2x5x3min 110-120% FTP |
(*wedle 5 stopniowej skali doktora Andy Coggana)

Mając do dyspozycji mało czasu, na trenażerze nie musimy podnosić mocy wyjściowej z tygodnia na tydzień. Możemy celować w wydłużanie czasu w strefie przy podobnej intensywności. Zaczynamy od krótszych ćwiczeń, przechodząc w dłuższe po kilku tygodniach. Oczywiście FTP w trakcie zimy warto okresowo weryfikować, np. odpowiednim testem lub analizą osiąganej mocy, aby wiarygodnie realizować dalsze treningi.
Podczas pracy w przedziale 88–94% FTP organizm nadal produkuje mleczan i jednocześnie go wykorzystuje. Mleczan nie jest zbędnym odpadem — może stanowić paliwo dla mięśni i innych tkanek3, 6. Regularny trening pomaga rozwijać zdolność do utrzymywania wysiłku i gospodarowania energią. To jeden z mechanizmów, które mogą przyczyniać się do poprawy mocy progowej, ale skala wzrostu FTP jest indywidualna. Nie można wiarygodnie obiecać każdemu poprawy o 8–15% w ciągu kilkunastu tygodni.
W planie dla osoby pracującej, wykonującej zwykle 1–2 wymagające treningi w tygodniu (obok spokojniejszego kręcenia), zimowa progresja na trenażerze może wyglądać następująco:
Idealny na pierwsze tygodnie zimy i powrót po roztrenowaniu, kiedy puls „wariuje” od samego wejścia na trenażer, a ćwiczenia wydają się początkowo nierealne do zrealizowania. Przykładowo:
Rozgrzewka (15 min): Narastające kręcenie od 50% do 75% FTP. W ramach tych 15 minut można na koniec wykonać trzy 1-minutowe pobudzenia w okolicy 100% FTP, przedzielone minutą luzu — o ile nie są zbyt wymagające po przerwie.
Część główna: 3 × 8 minut w strefie Sweet Spot (88–94% FTP).
Regeneracja: 5 minut luźnego kręcenia (strefa 1, poniżej 55% FTP) między interwałami.
Schłodzenie: 5–10 minut w strefie 1.
Dalsze budowanie odporności mięśniowej w środku zimy. Gdy opanujecie tę jednostkę, możecie stopniowo zwiększać czas pracy w Sweet Spot. Jesteście na etapie, kiedy pierwsze tygodnie jesieni minęły szybko, kondycja zaczyna rosnąć, a poprzednie ćwiczenia nie stanowią dla Was większego problemu. Przykładowo:
Rozgrzewka (15 min): Płynne wejście w obroty kończące się 2 minutami w strefie Tempo (80% FTP).
Część główna: 2 × 15 minut lub 3 × 10 minut w strefie Sweet Spot (88–94% FTP).
Regeneracja: 8 minut bardzo luźnego kręcenia między seriami.
Schłodzenie: 10 minut w strefie 1.
Trening przeznaczony na późniejszą fazę zimy, gdy wcześniejsze ćwiczenia przestają być wyzwaniem. Wymaga dobrego chłodzenia oraz zadbania o podaż płynów i energii, szczególnie podczas dłuższej wersji. Jest to wymagający trening, więc jeśli nie dacie rady go skończyć, może to być sygnał, że obciążenie jest obecnie zbyt duże — zwłaszcza jeśli dochodzi zmęczenie z poprzednich dni. Przykładowo:
Rozgrzewka (15 min): Narastająco, z dłuższym, 5-minutowym przetarciem w strefie 3.
Część główna: 3 × 15 minut lub 4 × 15 minut w strefie Sweet Spot (88–92% FTP).
Regeneracja: 8 minut pomiędzy interwałami pozwala na częściowy wypoczynek i przygotowanie do kolejnego powtórzenia.
Schłodzenie: 10 minut.
Jednostka treningowa dla wymagających!
Rozgrzewka (15 min): Standardowa, z kilkoma dynamicznymi przyspieszeniami.
Część główna: 2 × 20 minut w strefie Sweet Spot (88–94% FTP), z opisanymi niżej przyspieszeniami.
Kluczowe zadanie: W trakcie interwału, co 4 minuty, wstajesz z siodła i generujesz przyspieszenie na 115–120% FTP przez 15 sekund, po czym natychmiast siadasz i wracasz do stabilnych 88% FTP bez pełnego odpoczynku. Przyspieszenia są częścią 20-minutowego bloku, nie dodatkowym czasem.
Regeneracja: 10 minut luźnego kręcenia między 20-minutowymi blokami.
Schłodzenie: 10 minut.
Podane propozycje można modyfikować. Wiąże się to z wieloma czynnikami, które mogą wpłynąć na to, że nie będziecie realizować tych jednostek dokładnie w podanym wymiarze. Niemożność skoncentrowania się przez np. 20 minut, słaba wentylacja czy duża wilgotność to tylko część elementów, które skłaniają nas do zmian — chociażby do większej liczby powtórzeń kosztem długości interwału.
Koncepcja treningowa opierająca się na tej filozofii ma sporo zwolenników. Znane mechanizmy adaptacji wysiłkowych oraz praktyczne doświadczenia trenerów zachęcają do spróbowania takiego zaplanowania zimy, aby trening przy 5–8 godzinach tygodniowo był jak najbardziej efektywny.
Przykładowy układ tygodnia w treningu Sweet Spot na trenażerze (wedle 5 stopniowej skali Coggana):
| Dzień tygodnia | Jednostka treningowa | Łączny czas treningu |
| Poniedziałek | Dzień wolny | - |
| Wtorek | Rozgrzewka (15 min), 3 × 8 minut w strefie Sweet Spot (88–94% FTP), chłodzenie: 5–10 minut w strefie 1 | 55-60minut |
| Środa | Przejażdżka Strefa 1 | 45minut |
| Czwartek | Rozgrzewka (15 min) z wykończeniem 2 minutami w strefie Tempo (80% FTP), 3 × 10 minut w strefie Sweet Spot (88–94% FTP), Regeneracja: 8 minut, Schłodzenie: 15 minut w strefie 1 | 76minut |
| Piątek | Dzień wolny | - |
| Sobota | Rozgrzewka (15 min) z wykończeniem 2 minutami w strefie Tempo (80% FTP), 3 × 10 minut w strefie Sweet Spot (88–94% FTP), Regeneracja: 8 minut, Schłodzenie: 10 minut w strefie 1 | 71minut |
| Niedziela | Jazda w zakresie strefy 2 | 90minut |
Dobrze ustawione FTP. Na trenażerze nie trzeba automatycznie obniżać wartości FTP tylko dlatego, że trenujemy pod dachem. Warunki chłodzenia i indywidualne różnice między jazdą w pomieszczeniu a na zewnątrz mogą jednak wpływać na osiąganą moc7,8. Z doświadczenia jednak wiem, iż lepiej jest w pomieszczeniu zamkniętym obniżyć wartości FTP względem jazdy na zewnątrz. Wyniki badań nie są tak jednoznaczne jakby to się mogło wydawać. Kluczowe jest, aby w danym okresie zimy FTP było naprawdę WASZE i odpowiadało aktualnym możliwościom. Pozwoli to trafniej dobierać intensywność, ograniczając ryzyko nadmiernego obciążenia u progu sezonu.
Warunki do jazdy. Dobra wentylacja podczas wymagających jazd jest fundamentem tego, aby takie ćwiczenia kończyły się sukcesem. Słabe warunki w pomieszczeniu, czyli zbyt wysoka temperatura, słaba wentylacja i spora wilgotność, to prosta droga do tego, aby zakończyć ćwiczenia przedwcześnie. Odpowiednie warunki do jazdy pod dachem są równie ważne jak Wasze samopoczucie.
Monitoring i periodyzacja. Kluczowe przy tym rodzaju wysiłku jest odpowiednie monitorowanie swoich postępów. Jeżeli nie współpracujecie z trenerem, który mógłby zadbać o właściwe dozowanie obciążeń, trudniej jest bezbłędnie przejechać zimę pod dachem z tą formą treningu. Przy zwiększaniu czasu interwałów oraz łącznego czasu przebywania w strefie 88–94% bardzo istotne jest, aby w odpowiednim momencie zrobić sobie również lżejszy tydzień. Periodyzacja polega na odpowiednim zwiększaniu, jak i zmniejszaniu obciążeń. Nigdy nie należy o tym zapominać.
Odpowiednie nawodnienie i odżywienie. W trakcie wymagających treningów na trenażerze w zakresie 88–94% FTP rośnie znaczenie dostępności węglowodanów, a przez pot tracimy płyny. Dobrą praktyką jest regularne picie, a podczas dłuższych lub bardziej intensywnych jazd — rozważenie napoju z węglowodanami czy żelu energetycznego. Nie oznacza to, że każdy godzinny trening wymaga żelu lub izotoniku. Przy solidniejszej jednostce odpowiednia podaż „węgli” może jednak wyraźnie ułatwić wykonanie założeń.
Słuchanie własnego ciała. Od zawsze powtarzam, iż bardzo ważne jest, aby słuchać swojego ciała w procesie treningowym. Przy ograniczonej przestrzeni treningowej, która najpewniej wynika z… braku czasu na trening, życie prywatne oraz zawodowe bywa intensywne. Jeżeli więc czujecie, że dziś nie macie sił pomimo ambitnych założeń na trening Sweet Spot, to… odłóżcie go o dzień, dwa lub — jeśli trzeba — na przyszły tydzień. Idealny plan nie istnieje. Każdy plan wymaga korekt, aby był efektywny. Długotrwałe przeciążenie może mieć znacznie poważniejsze konsekwencje niż kilkudniowe zmęczenie pracą, więc warto dbać o to, aby litry potu wylanego podczas treningu dawały satysfakcję zamiast rozczarowania, które może skończyć się przetrenowaniem.
Dowiedz się, jak HRV chroni Cię przed przetrenowaniem.
Trening Sweet Spot jest ambitną propozycją w okresie jesienno-zimowym na trenażerze. Struktura tego treningu jest wymagająca, ale przy dobrze przemyślanym planie, wraz z wplataniem jednostek o wyższej intensywności, może być bardzo urozmaicona oraz efektywna pod koniec okresu przygotowawczego! Przy tej formie treningu równie ważny jest odpoczynek w postaci dnia wolnego lub aktywnej regeneracji. Trening wymaga też pewnej dawki skupienia na przestrzeni kilkunastu tygodni. Nie jest to więc propozycja dla osób, które nie chcą w ten sposób trenować. Uważam jednak, że przy dzisiejszym rozwoju wirtualnych platform treningowych każda osoba chcąca ambitnie przejechać zimę znajdzie dla siebie przestrzeń, aby w skupieniu wykonywać te ćwiczenia z myślą o swoim rozwoju!

Przykład:
Marek ma ustawione FTP na 250 W i wie, że jego Sweet Spot to 220–235 W. W środku zimy bierze na warsztat jednostkę 3 × 15 minut. Pierwszy interwał trzyma spokojnie 222 W — oddech miarowy, wciąż da się wyrzucić z siebie krótkie zdanie. Na drugim podkręca do 230 W i czuje, że nogi zaczynają „piec", ale tempo jest do utrzymania. Trzeci robi na 225 W, bo z wentylacją w piwnicy bywa różnie i woli domknąć całą serię, niż polec na ostatnich minutach.
Łącznie uzbierał 45 minut w strefie — i o to właśnie chodzi w Sweet Spocie: dużo czasu przy wysokiej, ale powtarzalnej mocy. Gdyby któryś interwał rozsypał się poniżej 215 W, byłby to sygnał, że albo FTP jest ustawione za wysoko, albo dołożyło się zmęczenie z poprzednich dni.
Jakie pytania o tematykę treningu sweet spot pojawiają się najczęściej. Poniżej kilka z nich.
Tak. Może pomóc wykorzystać ograniczony czas, ale nie oznacza to, że każda jazda powinna być intensywna. W planie nadal warto zostawić miejsce na spokojną jazdę i odpoczynek.
Dla wielu amatorów rozsądnym punktem wyjścia jest 1–2 razy w tygodniu. Liczbę i długość sesji należy dopasować do doświadczenia, pozostałych treningów i regeneracji.
Nie w pełni. Obie formy wysiłku mogą rozwijać wydolność, ale różnią się intensywnością i kosztem zmęczenia. Najlepiej traktować je jako uzupełniające się elementy planu.
Nie automatycznie. Jeżeli moc osiągana w pomieszczeniu wyraźnie odbiega od tej na zewnątrz, sprawdź chłodzenie, warunki jazdy i aktualność FTP, a dopiero potem dostosuj cele treningowe. Należy tutaj polegać na indywidualności każdego z nas.
Najpierw oceń zmęczenie, temperaturę w pomieszczeniu i dobraną intensywność. Możesz skrócić odcinki lub zmniejszyć ich liczbę; pojedynczy niedokończony trening nie przekreśla przygotowań.
Bibliografia:
1.H. Allen, A. R. Coggan, S. McGregor, Training and Racing with a Power Meter, wyd. 3, VeloPress, 2019.
2.F. Overton, How to Sweet Spot, FasCat Coaching, 6 kwietnia 2020 (opracowanie autorskie; koncepcja Sweet Spot rozwijana od 2004–2005 r.). https://fascatcoaching.com/blogs/training-tips/how-to-sweet-spot/
3.I. San Millán, What is Lactate and Lactate Threshold, TrainingPeaks, 17 lipca 2014 (aktualizacja 23 maja 2026). https://www.trainingpeaks.com/blog/what-is-lactate-and-lactate-threshold/
4.S. Seiler, What is best practice for training intensity and duration distribution in endurance athletes?, International Journal of Sports Physiology and Performance, 2010, 5(3), s. 276–291. DOI: 10.1123/ijspp.5.3.276.
5.TrainerRoad, Understanding Power Zones, baza wiedzy TrainerRoad, aktualizacja 20 sierpnia 2026. https://support.trainerroad.com/hc/trainerroad-support/articles/115005942786-understanding-power-zones
6.G. A. Brooks, The Science and Translation of Lactate Shuttle Theory, Cell Metabolism, 2018, 27(4), s. 757–785. DOI: 10.1016/j.cmet.2018.03.008.
7.E. S. Lipski i in., Differences in Performance Assessments Conducted Indoors and Outdoors in Professional Cyclists, International Journal of Sports Physiology and Performance, 2022, 17(7), s. 1054–1060. DOI: 10.1123/ijspp.2021-0341.
8. Kowalski T., Sadowska D., Wiecha S. (2024). Differences between indoor and outdoor field cycling tests in triathletes are associated with training environment history and BMI: analysis and prediction formula. The Journal of Sports Medicine and Physical Fitness, 64(10), 1039–1047. https://doi.org/10.23736/S0022-4707.24.15921-X
Dbamy o Twoją prywatność!
Korzystamy z plików cookies i innych podobnych technologii. Wiąże się to z przetwarzaniem zebranych z ich wykorzystaniem danych osobowych, których administratorem jest DADELO S.A. z siedzibą w Bydgoszczy.
Korzystamy z plików cookies w celu:
W tych celach przetwarzamy Twoje dane osobowe zebrane z wykorzystaniem cookies.
Zgodę możesz wycofać w dowolnym momencie zmieniając ustawienia.
Szczegółowe informacje o Twoich danych osobowych oraz o przysługujących Ci prawach znajdziesz w naszej Polityce prywatności.
Jednym z naszych partnerów jest Google. Dowiedz się więcej o tym, jak Google przetwarza Twoje dane osobowe.
Ustawienia plików cookies:
Poniżej możesz sprawdzić, jakie dane zbieramy w ciasteczkach i po co je zbieramy. Nie na wszystkie musisz się zgodzić.