Biebrzańska przygoda – wycieczka rowerowa przez krainę bagien i twierdz

Opis trasy

Okolice Biebrzańskiego Parku Narodowego to rejon, który spodoba się wszystkim miłośnikom przyrody. Słynie z rozległych krajobrazów, siedlisk i ekosystemów, a obecne tu torfowiska niskie są uważane za jedne z większych w Europie. Dysponując kilkoma godzinami czasu, warto wybrać się na przejażdżkę rowerem z Osowca-Twierdzy do Łosinka. Biebrzański Park Narodowy rowerem mogą zwiedzać całe rodziny, zachwycając się po drodze fauną i florą oraz odwiedzając historyczną fortecę.

Zarzeczny Fort Osowiec to prawdziwa gratka dla miłośników historii.

Wycieczka szlakiem bagien i twierdz przez Biebrzański Park Narodowy to 55-kilometrowa trasa, której pokonanie zajmuje około 4 godzin. Prowadzi ona przez Osowiec-Twierdzę, Budne, Goniądz, Wroceń oraz Dolistowo, a jej fragmenty pokrywają się z ścieżkami przy BbPN oraz trasami Green Velo.

Z uwagi na odcinki szutrowe i leśne, najlepiej wybrać się na nią rowerem trekkingowym lub gravelowym. Cechuje ją średnio-łatwy poziom trudności, dzięki czemu jest to propozycja odpowiednia dla początkujących i doświadczonych rowerzystów oraz dzieci powyżej 10. roku życia, posiadających odpowiednią kondycję i umiejących zachować niezbędną ostrożność w czasie jazdy.

Zdecydowaną większość dystansu – bo aż 43 km – można pokonać po nawierzchni asfaltowej, a około 9 km szlaku – po żwirze. Mniej więcej 25% przejażdżki wiedzie po ulicach, drugie tyle – po ścieżce dla rowerów. Pozostałe odcinki znajdują się na mniej uczęszczanych uliczkach i polnych dróżkach. Przewyższenie na całej trasie wynosi niecałe 100 metrów.

Wokół jeziora Wigry rowerem – trasa po pięknej Suwalszczyźnie

Trasa rowerowa przez Biebrzański Park Narodowy – szczegółowy przebieg

Chcąc sprawnie zwiedzić Biebrzański Park Narodowy, trasę rowerową warto rozpocząć w Osowcu-Twierdzy, z uwagi na jego dobre skomunikowanie. Startując z okolic stacji PKP, należy kierować się na północny zachód. Spokojną uliczką pośród drzew trzeba dojechać do drogi krajowej nr 65, po czym odbić w prawo. Podróżując główną trasą przez 1600 metrów i mijając po drodze most nad Biebrzą, należy wypatrywać skrętu w prawo, na Osowiec.

Sielankowa panorama rozpościerającego się z wieży widokowej.

Odcinek tuż za rzeką jest najniżej położonym fragmentem na całej trasie. Po około kilometrze od zjazdu z głównej drogi można minąć jedną z głównych atrakcji, jaką jest Twierdza Osowiec oraz zlokalizowana nieopodal wieża widokowa. Skręcając na najbliższym skrzyżowaniu w lewo i przemieszczając się wzdłuż granic fortyfikacji, po około 700 metrach należy odbić lekko w prawo, w nieutwardzoną dróżkę. Jadąc nią na wprost, przez pola i wzdłuż granicy niewielkiego lasu, na wysokości przydrożnego krzyża można dostrzec skręt w lewo – w kierunku wsi Budne. Warto wjechać do niej chociaż na chwilę, aby przyjrzeć się bliżej lokalnej, drewnianej architekturze oraz napawać widokiem na bagna.

Wracając tą samą ścieżką do drogi z niewielkim krzyżem, należy na rozjeździe skierować się w prawo. Podróżując zgodnie z przebiegiem głównej drogi trzeba minąć Wólkę Piaseczną, po czym dotrzeć do Goniądza. Przy trasie warto zatrzymać się przy kolejnej z wież widokowych, skąd rozciąga się panorama na łąki zalewowe. Wjeżdżając do Goniądza ulicą Rybacką, należy dotrzeć do ulicy Kościuszki, a następnie skręcić w lewo. Po drodze można minąć położony najwyżej na całej trasie miejski rynek, a dalej – kierując się ulicą Wojska Polskiego – za posterunkiem policji trzeba ponownie odbić w lewo. Ulica Dolistowska – początkowo asfaltowa, a dalej szutrowa poprowadzi wzdłuż zakoli Biebrzy, pozwalając na jej obserwację.

Widok na rzekę Biebrza.

Następna miejscowość na trasie to Dawidowizna. Odbijając tu przy przydrożnym krzyżu w prawo, można po chwili dotrzeć do wydzielonej ścieżki dla rowerów, zlokalizowanej wzdłuż drogi wojewódzkiej nr 670. Jadąc nią przez nieco ponad 4 km, trzeba wypatrywać skrętu w lewo, w nieutwardzoną prostą dróżkę pośród pól. Kierując na jej końcu w prawo, podróżując zgodnie z przebiegiem głównej drogi można minąć niewielką wioskę Wroceń. Na położonym tuż za wsią rozdrożu wśród pól należy skręcić w lewo, a następnie dotrzeć do miejscowości Nowe Dolistowo. Tutaj dwa manewry – w lewo i w prawo – pozwolą pokonać wioskę na wprost i dojechać do Starego Dolistowa. Znajduje się w nim zabytkowy most, który można obejrzeć skręcając w lewo przy krzyżu, zgodnie z kierunkowskazem na Białobrzegi.

Wracając tą samą drogą, po około 5 kilometrach można ponownie dotrzeć do rozdroża pośród pól, na którym należy odbić w lewo. Po chwili po prawej stronie widoczny będzie budynek starej szkoły, za którym trzeba skręcić jeszcze raz w tym samym kierunku, włączając się w ten sposób do ruchu na drodze wojewódzkiej nr 670. Przemieszczając się nią na wprost, i – podobnie jak poprzednio – przejeżdżając przez wieś Dawidowizna – uda się dotrzeć do Goniądza, największego miasta w okolicy. Tutaj, podróżując ulicami Wojska Polskiego i Kościuszki, można kolejny raz znaleźć się na ścieżce rowerowej wzdłuż drogi nr 670, na którą należy wjechać skręcając w prawo. Po około 4 km, odbijając za przystankiem autobusowym, a przed torami kolejowymi w prawo na szutrowy trakt, można na powrót znaleźć się przy stacji kolejowej w Osowcu-Twierdzy, skąd rozpoczynała się cała wycieczka.

Dojazd do trasy

Aby zobaczyć najważniejsze atrakcje Biebrzańskiego Parku Narodowego, najlepiej dotrzeć do miejsca startu pociągiem. Na stację kolejową Osowiec-Twierdza kursują linie z Białegostoku, Augustowa, Ełku czy Olsztyna.

Rower w pociągu – bilety, koszty i zasady podróżowania

Alternatywą jest dojazd PKSem z Goniądza lub Dolistowa, który jeździ jednak po tej trasie rzadziej. Tuż obok Centrum Edukacji i Zarządzania Biebrzańskiego Parku Narodowego znajduje się również spory parking, na którym można pozostawić swój samochód.

Atrakcje na trasie

Rejon Biebrzańskiego Parku Narodowego obfituje w wiele wartych odwiedzenia miejsc. Interesujące atrakcje znajdą tu zarówno fani przyrody, jak i miłośnicy obiektów o ciekawej historii. Podczas przejażdżki można zatrzymać się przy takich punktach, jak:

• Twierdza Osowiec – nigdy nie zdobyty fort, którego historia sięga II połowy XIX wieku. Jest przykładem rosyjskiej szkoły fortyfikacyjnej, mając w pełni rozwinięty system poligonalny. Aby zwiedzić jej wnętrze, należy zawczasu wynająć certyfikowanego przewodnika. Samodzielnie i bez rezerwacji można obejrzeć z zewnątrz mury i fosy, przemieszczając się ścieżką edukacyjną wokół fortecy.

Pozostałości fortu Osowiec.

• Wioska Budne – jedna z pięciu wsi na terenie Biebrzańskiego Parku Narodowego, w której można przyjrzeć się tradycyjnej architekturze drewnianej.
  
  
• Zabytkowy most w Dolistowie – drewniana przeprawa nad rzeką Biebrzą, za którą rozciągają się urokliwe łąki, a piaszczysta dróżka prowadzi przez bezludne tereny pośród pól i zagajników.
  
  
• Biebrzański Park Narodowy – największy z parków w Polsce, obejmujący obszar blisko 600 km2. Jest siedliskiem około 270 gatunków ptaków, a także najliczniejszej w kraju populacji łosi. W trakcie przejażdżki przez BbPN dużą atrakcją jest możliwość napotkania dziko żyjących zwierząt.

Na obszernym terenie parku czeka kilka niespodzianek, jak chociażby skryte bunkry.

Noclegi lub miejsca postojowe

Planując pozostać w okolicy Biebrzańskiego Parku Narodowego na dłużej, można przenocować w Goniądzu lub Dolistowie, gdzie znajdują się pensjonaty oraz obiekty agroturystyczne. W sezonie warto zarezerwować pokój odpowiednio wcześniej. W sąsiedztwie parku narodowego zlokalizowane są również pola namiotowe, które trafią w gust fanów biwakowania.

Krótki odpoczynek można zaplanować w pobliżu wież widokowych, gdzie zlokalizowane są wiaty i ławeczki. Chcąc połączyć go z uzupełnieniem prowiantu, najlepiej zatrzymać się przy jednym ze sklepów spożywczych – w Osowcu, Goniądzu lub Dolistowie.

Gdzie zjeść

Pierwszy punkt gastronomiczny – klimatyczną karczmę – można napotkać już na samym początku wycieczki. Kolejne restauracje z domowymi, regionalnymi daniami zlokalizowane są w Goniądzu. Przy trasie znajduje się również kilka sklepów spożywczych, w których można zakupić napoje i przekąski.

Dobrze wiedzieć

Trasy rowerowe przez Biebrzański Park Narodowy najlepiej pokonać wiosną – w kwietniu i maju, czyli w okresie najbardziej wzmożonego przelotu ptaków. Dobrym terminem będzie także wrzesień, gdy dni są jeszcze pogodne i ciepłe – ale już nie tak bardzo upalne.

W ciepłych miesiącach można cieszyć oko widokiem kwitnących pól.

Część terenu jest objęta ochroną, co wiąże się z zakazem schodzenia ze szlaków. Chcąc zwiedzić Twierdzę Osowiec, należy odpowiednio wcześnie zamówić usługę przewodnika, umawiając się z nim na konkretną datę i godzinę.

Praktyczne wskazówki

Wybierając się do Biebrzańskiego Parku Narodowego, warto zabrać ze sobą spray na komary oraz lornetkę, która umożliwi obserwację ptaków w ich naturalnym środowisku. W ciepły dzień przydatny będzie zapas wody w bidonie lub bukłaku. Warto rozważyć także domowe napoje izotoniczne czy żele energetyczne, aby móc szybko uzupełnić zapas elektrolitów oraz kalorii.

Dobrym pomysłem będzie zaopatrzenie się w mapę papierową lub nawigację rowerową działającą w trybie offline – mogą okazać się pomocne w rejonach ze słabszym zasięgiem. Ponieważ w okolicy nie ma żadnych sklepów ani serwisów rowerowych, należy zabrać ze sobą podstawowy zestaw naprawczy na wypadek awarii.

Nie zapomnij także o kasku, oświetleniu do roweru oraz odpowiednio dobranej odzieży – w tym dodatkowej kurtce czy bluzie spakowanej do plecaka lub torby na wypadek załamania pogody. W bezchmurny, letni dzień niezbędne mogą okazać się także okulary rowerowe, najlepiej w wersji z kontrastem z uwagi na sporo mocno zacienionych odcinków.