Regulacja hamulców w rowerze – porady

Data aktualizacji: 15-02-2021

Jak wyregulować hamulce w rowerze? Tę prostą czynność serwisową może wykonać nawet laik. Wystarczą odpowiednie narzędzia oraz trochę wiedzy. Warto ją zdobyć po to, aby zaoszczędzić na wizycie w serwisie rowerowym, ale przede wszystkim dlatego, by móc samodzielnie wykonać regulację, gdy tylko zajdzie taka potrzeba. To ważne, ponieważ od sprawnego działania rowerowego układu hamowania zależy nasze (i nie tylko nasze) bezpieczeństwo.

Hamulce w rowerze powinny zawsze być w nienagannym stanie technicznym. Pozwoli to skrócić do minimum drogę hamowania oraz skutecznie stopować dwa kółka w nagłych sytuacjach. Pamiętajmy też, że za poruszanie się jednośladem bez hamulców możemy dostać mandat (prawo wymaga, by rower wyposażony był w przynajmniej jeden sprawny hamulec). Kondycja rowerowego układu hamowania ma też duży wpływ na komfort jazdy – źle wyregulowane hamulce mogą być przyczyną pisków i ocierania klocków o obręcz lub oponę. Warto więc regularnie je serwisować.

przednie hamulce w rowerzeRegulacja hamulca w rowerze nie jest trudna.

Regulacja hamulców w rowerze – jak się do tego zabrać?

Jakie są symptomy rozregulowania się hamulców rowerowych? Wydłużenie się drogi hamowania, słaby opór i późna reakcja jednośladu na zaciskanie klamek hamulcowych, a także piski i charakterystyczny dźwięk powstający podczas ocierania się okładzin o obręcz lub tarczę hamulcową. Warto jednak wiedzieć, że nieskuteczna praca podzespołów odpowiedzialnych za stopowanie kół może być również efektem usterki układu hamowania bądź zużycia się klocków. Dlatego regulacja hamulców rowerowych powinna być poprzedzona diagnozą stanu całej instalacji.

W pierwszej kolejności należy sprawdzić, czy koło osadzone jest symetrycznie w widełkach oraz, czy jest wycentrowane. Równie ważną kwestią jest sprawdzenie stanu klocków – te elementy eksploatacyjne podlegają regularnej wymianie. Jeśli na okładzinie nie widać nacięć, oznacza to, że trzeba zainstalować nowe klocki. Podobnie należy postąpić w przypadku klocków do hamulców tarczowych, na których spod warstwy okładziny „przebija się” płyta mocująca. Na szczęście wymiana klocków nie wiąże się z dużym wydatkiem.

Kontrolując stan hamulców, nie zapomnijmy o pancerzach i linkach. Te elementy powinny być czyste i przesuwać się płynnie (by usprawnić pracę linek, warto wpuścić w pancerze kilka kropel oleju). Wymieńmy je, jeśli stwierdzimy utrudniające pracę hamulców zagięcia, postrzępienia i spękania. W przypadku hamulców tarczowych koniecznie upewnijmy się też, że tarcza nie jest wygięta. W układach sterowanych hydraulicznie powinniśmy sprawdzić stan płynu oraz usunąć zabrudzenia i osady blokujące swobodną pracę tłoków.

Regulacja hamulca w rowerze nie jest czynnością skomplikowaną. Ten podstawowy zabieg serwisowy możemy wykonać nawet na trasie. Warto go przeprowadzać zawsze, gdy odczujemy obniżoną sprawność działania układu hamowania, a także okresowo (najlepiej kilka razy w roku) w ramach rutynowego serwisowania jednośladu. Sposób postępowania będzie zależał od rozwiązań konstrukcyjnych zastosowanych w układzie hamulcowym: inaczej będzie przebiegać regulacja hamulców rowerowych v-brake, a inaczej hamulców tarczowych i systemów szczękowych. W każdym przypadku będą nam do tego potrzebne odpowiednie narzędzia – zwykle klucz imbusowy, a niekiedy wkrętak i klucz torx.

Regulację hamulców rowerowych możemy wykonać w kilku szybkich i prostych krokach. Wszystko powinno pójść sprawnie, chyba że układ hamowania wymaga naprawy lub wymiany podzespołów. W niektórych przypadkach nie obejdzie się bez wizyty w serwisie – dotyczy to zwłaszcza rowerzystów, którzy są mniej obeznani z technicznymi aspektami serwisowania jednośladu. 

Regulacja hamulców v-brake w rowerze

Hamulce typu v-brake to jeden z najpopularniejszych typów układów stopowania jednośladu. Cechują się niezawodnością, efektywną pracą oraz łatwością regulacji. Najczęstsze problemy z tego rodzaju konstrukcjami dotyczą zbyt małej lub zbyt dużej odległości ramion z klockami od obręczy kół. W większości przypadków możemy je wyregulować, obracając pokrętło baryłkowe przy zacisku hamulca na kierownicy. Ta czynność pozwala luzować lub napinać linkę hamulcową i zmieniać w ten sposób dystans między klockami a obręczą.

Gdy regulacja za pomocą pokrętła nie wystarczy, powinniśmy wyregulować napięcie linki przy ramieniu hamulca. Tę procedurę należy rozpocząć od wyjęcia fajki z linką z jednego ramienia i poluzowania śruby przy ramieniu, do którego przymocowana jest linka. W następnym kroku dokręcamy do maksimum śrubę baryłkową przy klamce hamulcowej i ... odkręcamy ją o dwa pełne obroty. Takie ustawienie pozwoli nam wykonać finalną regulację.

Ważną czynnością podczas regulacji hamulców jest sprawdzenie, czy ramiona z klockami znajdują się w tej samej odległości od obręczy. Jeśli są ustawione nierówno, konieczna będzie regulacja sprężyn hamulca. Tę prostą czynność przeprowadza się za pomocą śrubki regulacyjnej. Jej dokręcanie powoduje odsuwanie się ramienia od obręczy, a odkręcanie – zbliżanie do koła.

zbliżenie na hamulec typu v-brake w rowerzePdstawową umiejętnością kolarza powinna być regulacja hamulców rowerowych v-brake.

W niektórych przypadkach regulacja hamulców v-brake wiąże się z koniecznością zmiany ustawienia klocków hamulcowych. Wykonujemy ją przy odkręconej lince hamulcowej. Zaczynamy od poluzowania śruby mocującej klocek do ramienia. Następnie dociskamy ramię do felgi. W takiej pozycji klocek powinien równo przylegać do obręczy (zwróćmy uwagę na wysokość i kąt nachylenia oraz pilnujmy, by nie stykał się z oponą). Sprawdźmy też, czy oba klocki znajdują się w odpowiedniej (równej) odległości od obręczy. Dystans ten zmienia się wraz ze ścieraniem się okładzin, dlatego należy regularnie go korygować. Po ustawieniu klocków w docelowej pozycji dokręcamy śruby na ramieniu hamulca.

Teraz czas na finalną regulację. Ramiona z klockami ustawiamy w odległości 1- 1,5 mm od obręczy i dokręcamy linkę za pomocą śruby przy ramieniu hamulca. Ostatnie poprawki wprowadzamy za pomocą śrub baryłkowych przy zaciskach na kierownicy. Pilnujmy przy tym, by klocki nie znajdowały się za daleko ani za blisko obręczy – chodzi o to, by nie dotykały felgi, ale z drugiej strony pozwalały błyskawicznie zatrzymać koło po naciśnięciu dźwigni hamulca.

Jak wyregulować hamulce tarczowe w rowerze?

Hamulce tarczowe to coraz częściej stosowane układy hamowania w rowerze. Wśród nich wyróżniamy systemy mechaniczne – w których zacisk klocków kontrolowany jest przez linkę, a także hydrauliczne – w których siła hamowania przenoszona jest za pomocą płynu. Hamulce tarczowe mechaniczne i hydrauliczne regulujemy w podobny sposób. Najczęstszą przyczyną ich nieprawidłowego działania jest niewłaściwe ustawienie zacisku względem tarczy. W efekcie klocki trą o tarczę, utrudniając jazdę i wydając nieprzyjemny dźwięk.

Regulacja hamulców tarczowych w rowerze powinna się rozpocząć od poluzowania śrub mocujących hamulec do widełek. Uwaga: hamulca nie odkręcamy całkowicie – chodzi o to, by był cały czas przymocowany do ramy, ale miał spory luz. Teraz zaciskamy hamulec za pomocą klamek na kierownicy. Trzymając zacisk, dokręcamy śruby mocujące hamulec. W ten sposób powinno nam się udać ustawić tarczę w środku zacisku. Dzięki temu cały układ będzie działał sprawniej. Warto dodać, że w przypadku mechanicznych hamulców tarczowych regulację można też wykonać za pomocą pokrętła baryłkowego przy zacisku hamulca – w ten sposób możemy łatwo zmienić odległość klocków od tarczy.

Jeśli powyższe czynności nie pomogą, należy wykonać bardziej zaawansowaną regulację. Polega ona na zmianie pozycji (nachylenia) hamulca względem tarczy. W tym celu luzujemy delikatnie obie śruby mocujące hamulec do ramy. Teraz należy zakręcić kołem i z pomocą klucza regulować pozycję hamulca – oddzielnie dla każdego z dwóch punktów montażowych. Gdy okładziny przestaną ocierać o tarczę w czasie obracania się koła, regulacja jest zakończona. Teraz należy tylko dokręcić śruby mocujące hamulec.

Regulacja hamlców tarczowych w rowerze nie jest szczególnie trudna.

Regulacja hamulców rowerowych szczękowych

Najrzadziej obecnie spotykanym rodzajem hamulców są konstrukcje szczękowe. Tego typu rozwiązania stosuje się głównie w jednośladach przeznaczonych do szybkiej jazdy na asfalcie. Regulacja hamulców szczękowych będzie przebiegać podobnie jak w przypadku konstrukcji v-brake.

Całą procedurę zaczynamy od poluzowania linki – odkręcamy śrubę mocującą na szczęce hamulca. Następnie dokręcamy do oporu pokrętło kontrolujące zacisk, które znajduje się na drugim ramieniu szczęki. W kolejnym kroku odkręcamy je o 2-3 obroty. Teraz czas na ponowne przykręcenie linki do szczęki. Zanim przystąpimy do ustawiania hamulca, sprawdźmy, czy klocki ustawione są równo i prawidłowo przylegają do poręczy – w tym celu naciskamy klamkę hamulca na kierownicy.

Regulację przeprowadzamy, dokręcając lub odkręcając śrubę na szczęce, która odpowiada na zmianę stopnia naprężenia sprężyny. Ruch w prawo spowoduje zwiększenie naprężenia i przesunięcie hamulców w prawo. Odkręcanie skutkuje luzowaniem i przesuwaniem się mechanizmu w lewo. Całość ustawiamy tak, by obręcz znalazła się dokładnie w środku między klockami hamulcowymi. Finalne ustawienie hamulców kontrolujemy za pomocą śruby baryłkowej przy zacisku hamulca na kierownicy. Z jego pomocą zmieniamy odległość klocków od obręczy.